Gentherapie voor de ziekte van Stargardt

Terug

In het RadboudUMC is een onderzoek gaande door onderzoeker A. Garanto naar gentherapie voor de ziekte van Stargardt. Dit is een erfelijke netvliesaandoening. Patiënten ondervinden reeds op jonge leeftijd problemen met het centrale gezichtsveld. Vaak wordt deze ziekte steeds erger en kan uiteindelijk zelfs volledige blindheid ontstaan. De ziekte van Stargardt wordt veroorzaakt door veranderingen in het ABCA4 gen, welke de code bevat voor het ABCA4 eiwit. ABCA4 speelt een belangrijke rol in het omzetten van licht naar een elektrisch signaal dat aan de hersenen doorgegeven wordt. Bij patiënten met Stargardt functioneert dit eiwit niet of wordt het zelfs helemaal niet aangemaakt, waardoor de netvliescellen afsterven en het zicht langzaam slechter wordt. Hoewel er al enige tijd hard gezocht wordt naar een behandeling voor de ziekte van Stargardt, is er momenteel nog geen therapie die de achteruitgang van het zicht kan remmen of helemaal kan stoppen.

Therapeutische strategie

In dit project is ons doel een nieuwe therapeutische strategie te onderzoeken die bepaalde DNA veranderingen in het ABCA4 gen kan verwijderen en zo de functie van het ABCA4 eiwit kan herstellen. Hiervoor willen wij een CRISPR/Cas9 aanpak gebruiken. CRIPSR/Cas9 is een enzym dat het DNA kan openknippen. In combinatie met een speciaal signaal (gRNA) kan dit enzym naar een specifieke plek op het DNA worden geleid om daar het DNA te knippen. Vervolgens kan het gehele gebied waar de mutaties zich bevinden verwijderd worden.

Voor ons onderzoek zullen wij verschillende cellijnen gebruiken, waaronder van Stargardt-patiënten afkomstige huidcellen. In de laatste jaren hebben wij deze cellen kunnen reprogrammeren tot netvliescellen. Met deze cellijnen kunnen wij de werkzaamheid van onze therapeutische strategieën op DNA-, RNA- en eiwitniveau uittesten.

Bij een succesvolle uitkomst van dit onderzoek zou deze strategie als behandeling kunnen worden toegepast, hoewel eerst onderzocht zal moeten worden hoe dit daadwerkelijk aan het netvlies kan worden toegediend.