Krijgen onze kinderen in de toekomst massaal een ingrijpende oogziekte?

Of voorkomen we dat door nu te investeren in onderzoek naar de optimale behandeling?

Myopie

Als we niets doen, zien steeds meer mensen straks een wazige wereld

Weinig buiten spelen en lang dichtbij kijken verhoogt het risico op ernstige bijziendheid en heeft zelfs blindheid tot gevolg, zeker bij erfelijke factoren. In de afgelopen dertig jaar is het aantal bijziende jongeren daardoor verdubbeld. Als we daar niets aan doen, dan zijn de gevolgen voor volgende generaties enorm. In 2050 zal dan de helft van de twintigers bijziend zijn. Een bril moeten dragen bij bijziendheid is nog niet zo ingrijpend. Maar hoge bijziendheid kan verregaande gevolgen hebben.

Myope maculadegeneratie

Hoge bijziendheid leidt bij veel mensen na hun veertigste tot allerlei oogziektes. Als de oogbol te lang is gegroeid, kan het netvlies dunner worden en de gele vlek (macula) van het netvlies kan weefsel verliezen. Myope maculadegeneratie die is ontstaan door bijziendheid, is een belangrijke oorzaak van blijvende slechtziendheid.

Glaucoom

Ernstige bijziendheid is ook een belangrijke oorzaak van glaucoom. Hierbij gaan de zenuwvezels verloren die naar de oogzenuw lopen. Dat wordt in het begin niet meteen opgemerkt, maar in de loop der tijd blijft een steeds kleiner blikveld over. Ernstige bijziendheid vergroot ook de kans op staar, netvliesloslating en bloeding in de gele vlek (macula).

Normaal zicht

Het brandpunt van binnenvallend beeld valt precies op het netvlies

Bijziendheid

Oog is langwerpiger. Het brandpunt ligt vóór het netvlies, het beeld is onscherp.

Bijziendheid met bril

Een bril of contactlenzen corrigeren het beeld, zodat het brandpunt weer op het netvlies valt.

Ernstige bijziendheid

Kan leiden tot slechtziendheid.

Mia (38 jaar) heeft myopie

“De toekomst maakt mij angstig. De oogarts heeft gezegd dat ik blind kan worden...”

“In november 2019 verscheen er een stipje in mijn gezichtsveld. Als myopiepatiënt ben ik daar alert op en ik trok aan de bel bij de oogarts. Het bleek een kleine bloeding te zijn die vanzelf weg zou gaan. Maar ik kreeg pijnklachten en de bloeding werd groter. Nu wacht ik in spanning af wat de verdere behandeling zal zijn.

Toen ik een jaar of vier was, merkten mijn ouders dat ik dicht bij de tv zat. Als ik een boek las, dan hield ik het dicht bij mijn ogen. Met mijn linkeroog zag ik gewoon niets. Op mijn achtste kreeg ik een bril, met name voor mijn rechteroog. Een sterkte van -19 in mijn linkeroog, daar hielp gewoon geen bril tegen. De diagnose myopie van de oogarts kwam als een mededeling, waarvan ik de gevolgen op dat moment niet vermoedde. Pas sinds november 2019, toen de vlek zich midden in mijn gezichtsveld liet zien, kreeg myopie een zwaardere lading in mijn leven.

"Ik nader de veertig en mijn wereld wordt steeds waziger."

Ik nader de veertig en mijn wereld wordt steeds waziger. Ik verwacht dat ik mijn werk niet lang meer kan doen. Het zicht dat ik nog heb, vind ik waardevoller dan ooit. Zelfs mijn linkeroog koester ik met alles wat in me zit. De toekomst maakt mij angstig. De oogarts heeft gezegd dat ik blind kan worden op zestigof zeventigjarige leeftijd. Ik heb hoop en vertrouwen dat er voor mij en voor volgende generaties iets komt wat perspectief biedt. Daar houd ik me aan vast.”

De myopie van Mia heeft een erfelijke oorzaak. Haar verhaal toont het belang van tijdige behandeling in de kindertijd. In het onderzoek van Caroline Klaver wordt ook gekeken naar erfelijke factoren die kunnen meespelen bij myopie.


Professor dr. Caroline Klaver

Erasmus MC

“Ik heb uw hulp hard nodig voor onderzoek, zodat slechtziendheid en blindheid kunnen worden voorkomen. Iedere bijdrage is welkom!”

“Ik luid de noodklok. We moeten nu het tegenoffensief starten voor onze kinderen en kleinkinderen”

“Myopie neemt in een rap tempo toe. Bij de generatie die rond de vijfentwintig jaar is, lijdt de helft al aan myopie. Als je een brilsterkte van -6 of meer hebt, dan heb je dertig procent kans om in je leven slechtziend te worden. Dat vind ik schokkend. Ik heb patiënten van twintig jaar met -20, die zien nog maar dertig procent. Hun voorland is dat ze minder dan vijf procent gaan zien.

Als we niets doen, wordt bijziendheid de grootste oorzaak van ernstige slechtziendheid in Nederland. Met mijn onderzoeksgroep willen we de oorzaken van myopie achterhalen, maar ook onderzoeken hoe we myopie kunnen stoppen. Daarvoor onderzoeken we met name het effect van atropine. Vooral als kinderen een hoge dosis met atropine druppelen, dan stopt het oog nagenoeg met groeien. In de loop der tijd wordt dan afgebouwd naar een lagere concentratie en dan hopen we dat daarmee de groei blijvend stil staat. Dat doen we in de jeugdjaren om te zorgen dat de ooglengte niet zo lang wordt.

“ Het gaat om kinderen die we een oogziekte op latere leeftijd willen besparen.”

Op dit moment willen we dringend meer te weten komen over de werking van atropine. Hoe werkt het precies? En welke dosering geeft het gewenste resultaat zonder bijwerkingen die op jonge leeftijd al zorgen voor een verminderde levenskwaliteit? De uitkomsten van dit onderzoek hebben direct impact op de kwaliteit van leven voor mensen, nu en in de toekomst.”


Het onderzoek: speuren naar de optimale behandeling

Behandeling met atropine van kinderen met bijziendheid heeft effect op het verminderen van ooggroei (een belangrijke oorzaak van myopie). Kinderoogartsen en orthoptisten zetten echter vraagtekens bij de dosering van atropine.

Professor Caroline Klaver start het onderzoek waarin hoge versus lage doses atropine worden vergeleken. De 550 deelnemende kinderen worden in twee gelijke groepen verdeeld: de ene groep krijgt 0,05 procent atropine en de tweede groep krijgt 0,50 procent atropine.

  • In de myopieonderzoekscentra in heel Nederland worden de deelnemende kinderen ieder half jaar uitgebreid oogheelkundig onderzocht.
  • Onderzocht worden de progressie van bijziendheid en toename van de aslengte van het oog.
  • Ook wordt therapietrouw en veiligheid nauwlettend gevolgd en wordt een inventarisatie gemaakt van de bijwerkingen.
  • In de tussenliggende periodes krijgen de deelnemers telefonisch controlegesprekken met de onderzoekers en adviezen indien nodig.
  • Er wordt DNA van de deelnemers verzameld om het genetisch profi el bij behandeling met atropine te bestuderen.

Doel: binnen vijf jaar resultaat bij kinderen zien

Na vijf jaar onderzoek is het gewenste resultaat: vermindering van de lengte groei van het oog, door toepassing van een dosering die zowel effectief als acceptabel is.

Het resultaat van dit onderzoek moet uitwijzen welke dosering atropine de voorkeur moet krijgen in het kader van effectiviteit en bijwerkingen. Verder wordt het mogelijk risicoprofi elen te bepalen voor kinderen die een zwaardere behandeling nodig hebben. De uitkomsten van ons onderzoek zullen gebruikt worden om een nationale richtlijn voor behandeling van bijziendheid op te stellen. Het bestuur van de beroepsvereniging (NOG) heeft zijn steun uitgesproken en het onderzoek wordt landelijk door onderzoekscentra gedragen.


Investeer mee om oogziekte van de toekomst tijdig te stoppen

Uw investering in onderzoek naar myopie is een investering in de kwaliteit van leven van onze kinderen en kleinkinderen. Daarom doet het Oogfonds een persoonlijk en dringend beroep op u voor een bijdrage. Wij zijn de generatie die onderzoek moet doen naar de optimale behandeling van myopie. Het is nu nog niet te laat om het tij te keren. Mogen wij rekenen op uw bijdrage? Hartelijk dank!

Onderzoek verantwoording

Eindverantwoordelijk: Professor Caroline Klaver, Erasmus MC en Radboudumc
Locaties: Meer dan 25 oogheelkundige centra in Nederland.
Onderzoeksduur: 5 jaar
Start onderzoek: 2021
Doelstelling: Bepalen van de optimale dosering atropine die zowel effectief als acceptabel is.
Aantal deelnemende kinderen: 550
Totaal benodigd budget: €2 miljoen
Bijdrage Oogfonds: €150.000

Stop de oogziekte van de toekomst: het kan nu nog

Maak uw bijdrage voor wetenschappelijk onderzoek vandaag nog over.

Dank u wel!

€150

Hiermee draagt u bij aan de kosten van DNA-onderzoek, zodat een genetisch profi el samengesteld kan worden voor de studie naar behandeling van atropine.

€75

Uw bijdrage helpt mee dat elk half jaar de deelnemende kinderen uitgebreid oogheelkundig kunnen worden onderzocht.

€25

Met deze bijdrage helpt u mee om het onderzoek naar eventuele bijwerkingen van een hoge en lage dosering atropine in kaart te brengen.