Oog close-up

Bionisch oog

Terug

Wat is een bionisch oog?

Het bionisch oog is een netvliesimplantaat dat uitkomst kan bieden voor mensen die blind zijn of heel slecht zien. Een bionisch oog herstelt het normale zicht niet. Het vervangt alleen deels de functie van het netvlies. In 2015 werd in Australië voor het eerst een bionisch oog geplaatst.

Het kunstmatige netvliesimplantaat dat wordt aangebracht interacteert met de nog werkzame cellen (kegeltjes) in het netvlies. De persoon die het bionisch oog krijgt, draagt een bril met een piepklein cameraatje in het montuur gemonteerd. Dit cameraatje vangt beelden op en zendt die naar een kleine, draagbare computer. De computer zet de beelden om in signalen, die via een draadloze verbinding naar het implantaat gaan. Het implantaat stuurt vervolgens signalen door naar de nog intacte kegeltjes, die op hun beurt de signalen naar de hersenen sturen. Daar vormt zich het beeld.

Hoeveel ziet iemand met een bionisch oog?

Iemand met een bionisch oog ziet grove vormen en contouren. Soms kunnen mensen ook weer grote letters lezen. Het zijn simpele beelden die niet in de buurt komen van een normaal zicht, maar wel de basis van het zicht herstellen.

Het is belangrijk dat degene die het bionisch oog krijgt, ooit heeft kunnen zien. Het is namelijk niet makkelijk om de beelden die met het bionische oog waargenomen worden te kunnen plaatsen. Ze moeten vergeleken worden met beelden die in het geheugen gegrift staan. Dat vraagt oefening. Het is alsof iemand een nieuwe taal moet leren, maar dan met beelden.

Wie kan baat hebben bij een bionisch oog?

Mensen die slecht zien of blind zijn door retinitis pigmentosa kunnen baat hebben bij een bionisch oog. Retinitis pigmentosa is de verzamelnaam voor een grote groep erfelijke ziekten aan het netvlies. Bij retinitis pigmentosa gaan de lichtgevoelige cellen in het netvlies, de staafjes en de kegeltjes, ten gronde. Uiteindelijk leidt dit vaak tot blindheid.

Ook kan de behandeling met een bionisch oog gebruikt worden voor mensen met leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Bij maculadegeneratie sterven de kegeltjes in het centrale deel van het netvlies (de macula) af. Hierdoor wordt het scherp zien steeds lastiger. Leeftijdsgebonden maculadegeneratie ontstaat meestal na het vijftigste levensjaar.

Bionische lens

Naast het bionische oog is er ook de bionische lens (bionic lens). Deze lens is nog in ontwikkeling. De bionische lens wordt dubbelgevouwen en via een kleine tube in het oog ingebracht. De ingreep duurt maar zo’n 8 minuten. De lens ontvouwt zich onmiddellijk en doet meteen z’n werk. Degene die de lens op de markt wil brengen, zegt dat de bionische lens de gewone contactlens en de bril overbodig gaat maken en dat een bionische lens het zicht tot drie keer toe kan verbeteren. De toekomst moet uitwijzen of dat ook zo is. Het is nog niet bekend wat de prijs van een bionische lens zal zijn.