01 november 2020

Betrouwbare rijtest voor automobilisten met glaucoom

Amsterdam UMC, locatie VUmc start in samenwerking met VISIO en het CBR een onderzoek met als doel een meetmethode te ontwikkelen voor compensatoire oogbewegingen voor automobilisten met glaucoom. De vraag is of deze methode een betere voorspeller voor veilig rijgedrag is dan het gezichtsveldonderzoek.

Compensatoire oogbewegingen zijn bewegingen met het hoofd en de ogen om een goed beeld te krijgen van de omgeving. Mensen met glaucoom maken hier vaak gebruik van om de uitval van hun gezichtsveld te compenseren. Dit rondkijken is waarschijnlijk de belangrijkste factor waardoor veel mensen met glaucoom toch veilig kunnen autorijden.


Hoe testen we nu?

Op dit moment kunnen we niet goed meten of een automobilist met glaucoom veilig kan rijden. Er is maar één test: de CBR rijtest. Deze test is duur, omslachtig en zeer spannend/stressvol voor de automobilist. Als je faalt, ben je je rijbewijs kwijt.

Voor het testen van rijvaardigheid wordt de Esterman test gebruikt. Als glaucoompatiënt kijk je in een apparaat recht vooruit en drukt op een knopje als een lampje verschijnt. Deze lampjes zijn feller en over een groter gebied verspreid dan bij een normaal gezichtsveldonderzoek. Deze test wordt voor autorijden heel belangrijk gevonden, maar de uitkomst zegt weinig over de rijgeschiktheid. In de auto kijk je immers niet onafgebroken naar een punt recht vooruit, maar voortdurend in het rond.

 

Doelstellingen onderzoek

Met dit wetenschappelijk onderzoek willen we:

  1. Een geschikte oogtest ontwikkelen voor automobilisten met glaucoom. Daarbij meten we de oogbewegingen terwijl iemand een video van verkeerssituaties bekijkt. We onderzoeken of alle potentiële gevaren gezien worden en hoeveel compensatoire oogbewegingen iemand maakt.
  2. Een trainingsprogramma ontwikkelen om compensatoire oogbewegingen te verbeteren. Hierbij wordt er (steeds korter) een foto getoond van een verkeerssituatie met een potentieel gevaar. We vragen om actief oogbewegingen te maken naar links en rechts om hiermee de snelheid te vergroten waarmee het gevaar wordt ontdekt.
  3. Factoren in kaart brengen die ten grondslag liggen aan een succesvolle training.

Met de nieuwe oogtest kunnen automobilisten met gezichtsveldafwijkingen door glaucoom voorafgaand aan de rijbewijsverlengingsprocedure aantonen dat zij veilig kunnen rijden. Zij hebben dan geen rijtest meer nodig. Voor andere (niet-rijgeschikte) automobilisten met glaucoom kan de test dienen voor bewustwording van hun beperkingen. Een derde groep kan mogelijk na bewustwording en training langer het rijbewijs behouden.

 

 

Beeld: freepik.nl