Oogarts doet oogonderzoek

Verbetering van het zicht bij retinitis pigmentosa

Terug

Nederlands Herseninstituut  |  Prof. dr. M. Kamermans

Retinitis pigmentosa is de verzamelnaam voor een grote groep ziekten aan het netvlies. Bij retinitis pigmentosa gaan de lichtgevoelige cellen in het netvlies, de staafjes en de kegeltjes, in kwaliteit achteruit. Allereerst worden de staafjes aangetast, waardoor nachtblindheid ontstaat. Na verloop van tijd gaan ook de kegeltjes achteruit, wat uiteindelijk leidt tot ernstige slechtziendheid.

Ongeveer 1 op de 3.500 mensen heeft retinitis pigmentosa. Het is een erfelijke ziekte, waarvoor op dit moment nog geen behandeling mogelijk is.

Momenteel wordt er onderzoek gedaan naar het plaatsen van elektronische implantaten onder of bovenop het netvlies van mensen die blind zijn door retinitis pigmentosa. De eerste resultaten laten zien dat deze mensen weer licht kunnen waarnemen en sommige kunnen vingers tellen op armlengte. Helaas verbeteren activiteiten als lezen en het herkennen van gezichten (hoge resolutie zien) niet. Dit komt door de beperkte mogelijkheden van de elektronische implantaten.

Optogenetica

Daarom onderzoekt het Nederlands Herseninstituut, met financiële steun van onder andere het Oogfonds, een andere methode om de functie van het blinde netvlies te verbeteren: optogenetica. Optogenetica is een nieuwe techniek die de aangetaste fotoreceptoren lichtgevoelig maakt met behulp van lichtgevoelige eiwitten. Deze lichtgevoelige eiwitten komen uit bacteriën of algen.

Het onderzoek wordt gedaan in gekweekte, menselijke netvliezen. Het is bekend dat wanneer menselijke netvliezen gekweekt worden, de staafjes en kegeltjes op ongeveer dezelfde manier in kwaliteit achteruitgaan als bij retinitis pigmentosa.

Het onderzoek moet aantonen in hoeverre optogenetica het functioneren van deze netvliezen verbetert. Daarmee wordt hopelijk de basis gelegd voor optogenetische behandeling van het netvlies van mensen met retinitis pigmentosa om hun zo weer een vorm van zicht terug te geven.