oogonderzoek

Wie doet wat in de oogzorg?

Oogarts, optometrist, orthoptist en opticien. Al deze beroepen houden zich bezig met oogzorg, maar wat is nu eigenlijk het verschil? Het Oogfonds legt het uit:

Optometrist

Wanneer je oogklachten signaleert, last hebt van verminderd zicht of wanneer oogaandoeningen, zoals glaucoom, in je familie voorkomen, dan kun je terecht bij een optometrist. Een optometrist is gespecialiseerd in het onderzoeken van de ogen en het tijdig signaleren van problemen. Om hun beroep uit te kunnen oefenen, hebben optometristen een HBO-opleiding gevolgd.

Je vindt een optometrist vaak dichtbij huis. Zo hebben steeds meer optiekzaken een optometrist in dienst. Sommige optometristen werken vanuit een eigen praktijk. Ook werken er optometristen in ziekenhuizen en oogbehandelcentra.

Na het uitgebreide onderzoek van je ogen zal de optometrist je informeren over de uitkomsten en je op basis daarvan adviezen geven. Zo kan hij of zij je adviseren een bril of lenzen te gaan dragen. Of gebruik te maken van andere hulpmiddelen. Ook kan een optometrist je doorverwijzen, bijvoorbeeld naar huisarts, orthoptist of oogarts.  

Orthoptist

Orthoptie komt uit het Grieks. Het is een samentrekking van het woord orthos (= recht) en van het werkwoord opsis (= zien). Orthoptie is de leer van het recht zien. Het beroep van orthoptist is in Nederland tamelijk onbekend, terwijl veel mensen die op jonge leeftijd een bril dragen door een orthoptist zijn behandeld.

Een orthoptist is gespecialiseerd in het onderzoek van het gezichtsvermogen van kinderen tot ongeveer 12 jaar. Ook volwassenen komen bij een orthoptist, omdat deze beroepsbeoefenaar naast het onderzoek van kinderogen gespecialiseerd is in scheelzien, dubbelzien en een lui oog. Daarnaast houdt een orthoptist zich bezig met neurologische oogklachten, bijvoorbeeld na een herseninfarct,  en hoofdpijn en leesproblemen die worden veroorzaakt door de samenwerking van de ogen.

Sommige orthoptisten hebben een eigen praktijk, de meeste werken in een oogkliniek of op een afdeling Oogheelkunde in een ziekenhuis. Orthoptisten hebben een 4 jarige HBO-opleiding gevolgd.

Oogarts 

Oogartsen hebben geneeskunde gestudeerd aan een universiteit en zich daarna gespecialiseerd in de medische en chirurgische oogheelkunde. Mensen met oogaandoeningen als staar, netvliesloslating, maculadegeneratie, diabetische retinopathie,  glaucoom of een oogtumor worden gecontroleerd en behandeld door een oogarts. Ook controleert de oogarts mensen bij wie een erfelijke oogaandoening in de familie voorkomt.

Sommige ziekten behandelt een oogarts met oogdruppels of met speciale injecties. Bij andere aandoeningen, zoals een netvliesloslating of staar, is een operatie nodig die de oogarts uitvoert. In Nederland vinden jaarlijks alleen al 180.000 staaroperaties plaats.

Vrijwel alle oogartsen werken in een algemeen ziekenhuis of een behandelcentrum voor oogziekten. Voor een specifieke, meer zeldzame aandoening, wordt je doorverwezen naar een academisch of topklinisch ziekenhuis. Je hebt voor een eerste bezoek aan een oogarts een verwijzing nodig. Naast patiëntenzorg richten oogartsen zich ook op wetenschappelijk onderzoek.  

Opticien 

In bijna elke winkelstraat in ons land vindt je wel een winkel waar brillen en contactlenzen worden verkocht. Helaas ben je bij veel winkels niet aan het goede adres, omdat daar geen medewerkers werken die betrouwbare oogmetingen kunnen doen én deskundig advies kunnen geven.

Voor je eigen ooggezondheid is het belangrijk dat je je voor contactlenzen of een bril wendt tot een deskundige. Informeer altijd of degene die je onderzoekt en adviseert ook de juiste opleiding heeft gevolgd. Een goed-opgeleide opticien kan de sterkte van je ogen vaststellen, je adviseren bij de keuze voor een brilmontuur en je bril gebruiksklaar maken.

Daarnaast kan deze professional bepalen of verder onderzoek nodig is. Dan komt bijvoorbeeld een optometrist, orthoptist of oogarts in beeld. Ook voor het kopen van een leesbril is het verstandig naar een gediplomeerd opticien te gaan. Hij of zij heeft immers de kennis én de apparatuur om te zien wat nodig is. Soms is er namelijk iets anders aan de hand.