Sterke toename bijziendheid: Oogfonds wil de ogen van 50.000 kinderen meten

56% van jonge generatie is bijziend

De aanleiding is urgent. Jonge kinderen worden steeds vaker bijziend. Nederlands onderzoek laat zien dat ongeveer 56% van de mensen die rond 2000 zijn geboren al bijziend is en als we niet ingrijpen zal dat percentage verder toenemen. Als je bijziend bent, zie je dichtbij meestal scherp, maar in de verte wazig. Je merkt dit bijvoorbeeld bij het kijken naar het schoolbord.

Bijziendheid begint vaak in de kinderjaren en kan toenemen zolang het oog groeit. Het kan op latere leeftijd tot ernstige oogproblemen leiden en afhankelijk van de mate van bijziendheid kan het blindheid of slechtziendheid veroorzaken. Naar verwachting zal bijziendheid in de toekomst de belangrijkste oorzaak zijn voor blindheid en slechtziendheid. De Oogfonds Schooltour helpt om de sterke toename van het aantal bijziende kinderen af te remmen. Want vroege signalering en gezonde kijkgewoonten kunnen helpen om bijziendheid te voorkomen of te beperken.

“We willen niet wachten tot kinderen pas later merken dat hun zicht achteruitgaat. Met de Oogfonds Schooltour gaan we naar de plek waar we vrijwel alle kinderen kunnen bereiken: de basisschool. Daar kunnen we meten, voorlichten en tegelijk kennis verzamelen die nodig is om bijziendheid beter te begrijpen en eerder aan te pakken. Want ieder kind verdient goed zicht.” – Meta Neeleman, directeur-bestuurder Oogfonds.

School als logische plek

De Schooltour richt zich bij de metingen op groep 5. Groep 5 is bewust gekozen: bijziendheid ontstaat vaak tussen het zesde en twaalfde jaar.

Door kinderen juist in deze fase te meten en voor te lichten, wil het Oogfonds veranderingen in het zicht vroeg signaleren en gezonde kijkgewoonten stimuleren. Kinderen krijgen uitleg over hun ogen en gezonde kijkgewoonten. De 20-20-2-regel staat centraal: na 20 minuten dichtbij kijken, 20 seconden in de verte kijken en dagelijks minimaal 2 uur naar buiten.

Als onderdeel van de Schooltour voert Erasmus MC onderzoek uit naar bijziendheid en de waarde van oogmetingen op school. De metingen en het gebruik van de onderzoeksgegevens vinden plaats met toestemming van een ouder of voogd en alleen als het kind zelf wil meedoen.

Goed kunnen zien mag niet afhangen van geld

Tijdens de Schooltour is er ook aandacht voor toegankelijkheid van kinderbrillen. Voor sommige gezinnen vormen de kosten van een bril een drempel, waardoor een passende bril voor hun kind niet vanzelfsprekend is. Op World Sight Day vraagt het Oogfonds, samen met andere organisaties, aandacht voor dit probleem.

“Ieder kind verdient dezelfde kans om goed te zien en zich optimaal te ontwikkelen. Maar signaleren alleen is niet genoeg: een kind dat een bril nodig heeft, moet die ook kunnen krijgen. Daarom steunen wij het initiatief van het Oogfonds en zorgen we dat ieder kind dat een bril nodig heeft, die ook daadwerkelijk krijgt.” – Ruth van Nispen, voorzitter VISION 2020 Netherlands.

Naast onderzoek vindt het Oogfonds het belangrijk dat kinderen die een bril nodig hebben toegang krijgen tot passende ondersteuning. In het project wordt hierin samengewerkt met verschillende fondsen, zoals het Nationaal Fonds Kinderhulp.

Groningen als startpunt voor landelijke uitrol

De aftrap op De Sterrensteen in Groningen is het eerste schoolbezoek van de Oogfonds Schooltour. Na de herfstvakantie bezoekt de Oogfonds Schooltour nog twee andere basisscholen in de stad. De ervaringen van kinderen, scholen en partners worden gebruikt om de Schooltour verder te ontwikkelen.

“Wij leren kinderen de digitale wereld ontdekken, zonder de echte wereld uit het oog te verliezen,” zegt Robin Beugelink, directeur van De Sterrensteen.

Rotary Groningen viert in 2028 haar 100-jarig bestaan. In dit kader is besloten om dit project de komende jaren te ondersteunen. Ze zijn dan ook vanaf de voorbereiding bij de pilot betrokken. De organisatie hielp onder andere mee bij het leggen van de contacten met de scholen. Ook tijdens de aftrap ondersteunen Rotaryleden bij activiteiten met de kinderen, de logistiek rond de oogmetingen en de evaluatie.

De Schooltour trekt het land in

Na de start van de Oogfonds Schooltour in Groningen bouwen we de tour vanaf dit najaar stapsgewijs uit. Vanaf het voorjaar van 2027 rijdt het Oogfonds met drie vrolijke meetbussen door het land. Naast de oogmetingen zet het Oogfonds daarbij sterk in op voorlichting over gezonde kijkgewoonten en de 20-20-2-regel. Ook is er voor scholen een lespakket voor groep 1 tot en met 5, waarmee leerkrachten zelf aandacht kunnen besteden aan gezonde ogen en de 20-20-2-regel. Basisscholen worden vanaf dit najaar benaderd voor deelname aan de Schooltour; deelname is op uitnodiging. Meer informatie: Oogfonds.nl/schooltour

Ieder kind verdient goed zicht. Het belang van goede voorlichting, tijdige herkenning van oogproblemen, passende oogzorg en toegankelijkheid van kinderbrillen wordt onderschreven door VISION 2020 Netherlands, Oogvereniging, Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland (AJN), Zicht op Buiten, Nederlandse Vereniging van Orthoptisten (NVVO), Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG), Optometristen Vereniging Nederland (OVN), Nationaal Fonds Kinderhulp en het Jeugdeducatiefonds.