Diabetische retinopathie

Terug

Wat is diabetische retinopathie?

Een van de meest voorkomende complicaties bij diabetes (suikerziekte) is beschadiging van het netvlies. Dit heet retinopathie, of ook wel diabetische retinopathie. Mensen met diabetes hebben te veel suiker in hun bloed. Dit beschadigt de bloedvaten in het lichaam, waaronder de kleine bloedvaatjes in het netvlies. Hierdoor treedt een beschadiging van het netvlies op.

Bij de meeste mensen met diabetes ontstaat vroeg of laat diabetische retinopathie. Dit geldt zowel voor mensen met diabetes type I als diabetes type II. Twintig jaar na de diagnose diabetes zijn de kleine bloedvaatjes in het netvlies bij 80% van de mensen beschadigd.

Lees meer over Diabetische Retinopathie

vraag GRATIS aan
Brochure diabetische retinopathie
Vraag de gratis folder Diabetische Retinopathie aan

Oorzaak van diabetische retinopathie

Diabetische retinopathie ontstaat meestal in beide ogen, maar niet altijd tegelijk. Wordt diabetische retinopathie niet behandeld, dan leidt het op den duur tot blindheid. Gelukkig zijn tegenwoordig de onderzoeks- en behandelmethoden zo goed, dat de retinopathie vaak tot staan gebracht kan worden. Wel is het belangrijk dat diabetische retinopathie vroeg wordt ontdekt. Mensen met diabetes moeten daarom regelmatig naar de oogarts om het netvlies te laten controleren.

De beschadiging van het netvlies gaat geleidelijk. In het begin is er kleine schade aan de bloedvaatjes. De bloedvaatjes rekken een beetje uit en kunnen wat vocht en vet gaan lekken. Dit hoopt zich voor een deel op in het netvlies, maar hoeft nog geen problemen te veroorzaken. Als de bloedvaten meer gaan lekken, ontstaan er wel klachten. Dit heet niet-proliferatieve diabetische retinopathie.

Er kan ook schade aan het netvlies ontstaan doordat de beschadigde bloedvaatjes het netvlies te weinig zuurstof geven. Als reactie hierop maakt het netvlies nieuwe bloedvaatjes aan. Deze zijn vaak van slechte kwaliteit en lekken ook vocht en vet in het netvlies. Dit heet proliferatieve Diabetische retinopathie.

Als het lekken van vocht en vet in de macula (gele vlek) optreedt, heet dit diabetische maculapathie. De macula is een heel klein gebiedje in het centrum van het netvlies. Met dit deel van het netvlies kunnen we scherp zien. Als diabetische retinopathie optreedt in de macula, neemt het gezichtsvermogen onmiddellijk af.

Diabetische retinopathie en maculopathie ontstaan sneller bij slecht geregelde suikerwaarden. Een goede behandeling van de diabetes kan dus de kans op retinopathie verkleinen. Daar hoort ook een gezonde voeding bij, regelmatig over de dag eten en voldoende bewegen. Bloeddruk en cholesterolgehalte hebben ook invloed op de snelheid waarmee retinopathie ontstaat.

Oog voor preventie: de online Oogtest!

Doe de Oogtest

De symptomen van diabetische retinopathie

Diabetische retinopathie heeft meerdere symptomen. Welke klachten iemand heeft, hangt af van de ernst van de schade en vooral ook van de vraag welk deel van het netvlies is aangetast. Vaak ontstaan klachten pas in een laat stadium als het netvlies al flink is beschadigd.

Een belangrijk symptoom van diabetische retinopathie is minder scherp zien. Daarnaast worden beelden vaak wazig of vervormd en kleuren minder helder. Een andere klacht is dubbelzien. Ook kunnen mensen met diabetische retinopathie bewegende vlekken of slierten zien. Een ander symptoom is nachtblindheid en retinopathie kan pijnklachten veroorzaken.

Diabetes kan ook oogklachten geven die niets met retinopathie te maken hebben. Een voorbeeld hiervan is een wisselende gezichtsscherpte. Dit komt niet door beschadiging van het netvlies, maar door schommelingen in het suikergehalte in de ooglens. Op het moment dat het suikergehalte weer goed is, wordt het zicht scherper. Ook kan het voorkomen dat de ogen niet meer goed kunnen bewegen in de oogkassen. De oogspieren zijn dan aangetast door de te hoge suikerspiegel.

Behandeling van diabetische retinopathie

Diabetische retinopathie hoeft niet altijd meteen behandeld te worden. Vaak wacht de oogarts eerst af hoe de klachten zich ontwikkelen. Regelmatige controle is dan dus wel noodzakelijk. Mocht er uiteindelijk een moment komen dat behandeling wel nodig is, dan zijn er verschillende mogelijkheden. Voor welke behandeling gekozen wordt, ligt aan de aard en omvang van de schade aan het netvlies. Hieronder de drie belangrijkste behandelingen van retinopathie op een rij.

Een veel gebruikte behandeling van diabetische retinopathie gebeurt met de laser. Laserlicht is dun, intens licht dat heel gericht via een microscoop wordt toegepast. Met laserlicht kunnen lekkende bloedvaatjes worden gedicht en kan het woekeren van bloedvaatjes worden geremd. Een laserbehandeling kan retinopathie niet genezen. Het kan alleen de afname van het gezichtsvermogen remmen. De achteruitgang van de kwaliteit van het netvlies gaat wel gewoon door. Daarom kan het zijn dat een laserbehandeling moet worden herhaald.

Een andere vorm van behandeling is vitrectomie. Bij niet-proliferatieve diabetische retinopathie lekken de bloedvaatjes in het netvlies vocht, bloed en vet. Dit hoopt zich op in het netvlies, maar kan voor een deel ook in het glasvocht terechtkomen. Glasvocht bevindt zich tussen de ooglens en het netvlies en zorgt ervoor dat het oog z’n ronde vorm houdt. Glasvocht is helder, zodat het licht er ongestoord doorheen kan vallen. Als door de lekkage van vocht, bloed en vet het glasvocht troebel wordt, vermindert het zicht. 

Bij vitrectomie wordt het glasvocht uit de oogbol gezogen, waarna de oogbol gevuld wordt met een speciaal vocht of een gas. Na de operatie zorgt het oog er zelf voor dat nieuw helder glasvocht wordt aangemaakt. Het tijdens de operatie ingebrachte vocht of gas verdwijnt dan vanzelf. 

Vitrectomie gaat altijd samen met een laserbehandeling. Als de lekkende vaatjes niet dicht zijn, heeft het immers geen zin om het glasvocht te vervangen.

Injecties met medicatie in het oog is ook een mogelijke behandeling. Dit gebeurt als er sprake is van lekkage van vocht en vet in de macula bij diabetische maculapathie. Door de lekkage ontstaat macula-oedeem, waardoor het gezichtsvermogen snel verslechtert. Laserbehandeling is in dit geval vaak niet mogelijk. De vochtophoping is te groot om de laser goed z’n werk te laten doen. 

De medicijnen die worden geïnjecteerd, remmen de lekkage van vocht en vet in de macula, waardoor een laserbehandeling soms alsnog mogelijk is. De medicijnen genezen de diabetische retinopathie niet, maar zorgen ervoor dat de achteruitgang van het netvlies wordt afgeremd.