Microscoop Onderzoek lopend

NAMPT: a novel blood biomarker for susceptibility to glaucomatous damage?

Kan het eiwit NAMPT in het bloed helpen voorspellen welke mensen gevoeliger zijn voor schade aan de oogzenuw door glaucoom? In dit onderzoek onderzochten onderzoekers de rol van NAMPT bij de energievoorziening van zenuwcellen en of deze stof kan bijdragen aan meer persoonsgerichte behandeling van glaucoom.

Onderzoeksdetails:
Projectleider: dr. B.J. Benedikter en prof. C.A.B. Webers
Instituut: Maastricht UMC

Waar ging het onderzoek over?

Glaucoom is een oogziekte waarbij de oogzenuw langzaam beschadigd raakt. Hierdoor gaan zenuwcellen in het netvlies verloren en neemt het zicht geleidelijk af. Ondanks bestaande behandelingen blijven sommige patiënten achteruitgaan. Daarom zoeken onderzoekers naar nieuwe manieren om de oogzenuw beter te beschermen.

Een veelbelovende ontwikkeling is behandeling met nicotinamide, een vorm van vitamine B3. Nicotinamide helpt cellen bij de energievoorziening. Voor de omzetting van nicotinamide naar bruikbare energie is het eiwit NAMPT belangrijk. De onderzoekers wilden beter begrijpen welke rol NAMPT speelt bij glaucoom en of het mogelijk als bloedmarker gebruikt kan worden om schade aan de oogzenuw beter te voorspellen.

Wat was het doel van het onderzoek?

Het doel van het onderzoek was om te onderzoeken of NAMPT in het bloed samenhangt met glaucoom en met de energievoorziening van de oogzenuw. Daarnaast wilden de onderzoekers bekijken of NAMPT mogelijk kan helpen voorspellen welke patiënten baat hebben bij behandeling met nicotinamide.

Hiervoor ontwikkelden de onderzoekers een methode om NAMPT in bloedmonsters te meten bij mensen met glaucoom en gezonde vrijwilligers. Vervolgens onderzochten zij of verschillen in NAMPT samenhingen met glaucoom of met veranderingen na behandeling met vitamine B3.

Waarom was dit onderzoek belangrijk?

Bij glaucoom draait behandeling nu vooral om het verlagen van de oogdruk. Toch blijven sommige patiënten schade aan de oogzenuw ontwikkelen, ook wanneer de oogdruk goed onder controle is. Daarom is er behoefte aan nieuwe behandelingen die de oogzenuw zelf beschermen.

Onderzoek naar energievoorziening van zenuwcellen is hierbij veelbelovend. Als onderzoekers beter begrijpen welke rol NAMPT speelt bij glaucoom, kan dit in de toekomst mogelijk helpen om behandelingen beter af te stemmen op individuele patiënten. Ook kan het bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe therapieën die de oogzenuw ondersteunen en beschermen.

Hoe is het onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers maakten gebruik van bloedmonsters van 90 mensen met glaucoom en 30 gezonde vrijwilligers. De deelnemers kregen gedurende twee weken nicotinamide (vitamine B3). Voor en na deze behandeling werden bloedmonsters onderzocht.

In het laboratorium ontwikkelden de onderzoekers eerst een methode om NAMPT nauwkeurig in het bloed te meten. Daarna onderzochten zij of NAMPT vooral vrij in het bloed voorkomt of verpakt zit in kleine membraanblaasjes die stoffen tussen cellen kunnen vervoeren. Vervolgens vergeleken zij de hoeveelheden NAMPT tussen mensen met en zonder glaucoom en bekeken zij veranderingen na behandeling met vitamine B3.

Wat zijn de belangrijkste resultaten?

Het onderzoek liet zien dat NAMPT vooral vrij in het bloed voorkomt en slechts voor een klein deel aanwezig lijkt te zijn in kleine membraanblaasjes. Daarnaast vonden de onderzoekers geen duidelijk verschil in totale NAMPT-waarden tussen mensen met glaucoom en gezonde deelnemers.

Wel zagen zij aanwijzingen dat vrouwelijke glaucoompatiënten mogelijk lagere NAMPT-waarden hebben dan gezonde vrouwen. Dit moet nog verder onderzocht worden. De resultaten laten zien dat de rol van NAMPT bij glaucoom ingewikkelder is dan vooraf werd gedacht, maar bieden wel nieuwe inzichten voor vervolgonderzoek naar energievoorziening van de oogzenuw.

Wat betekenen de resultaten voor patiënten?

Dit onderzoek leidt nog niet direct tot een nieuwe behandeling, maar helpt onderzoekers beter te begrijpen hoe energievoorziening van de oogzenuw werkt bij glaucoom. Dat is belangrijk, omdat juist verstoringen in de energiehuishouding mogelijk bijdragen aan schade aan de oogzenuw.

De resultaten kunnen in de toekomst bijdragen aan meer persoonlijke behandelingen, bijvoorbeeld door beter te voorspellen welke patiënten baat hebben bij behandeling met vitamine B3. Ook helpt het onderzoek bij het ontwikkelen van nieuwe ideeën voor behandelingen die de oogzenuw beschermen.

Hoe gaat het onderzoek verder?

De onderzoekers willen verder onderzoeken welke rol NAMPT precies speelt bij de energievoorziening van de oogzenuw. Daarbij kijken zij onder andere naar mogelijke verschillen tussen mannen en vrouwen en naar de verschillende vormen waarin NAMPT in het bloed voorkomt.

Daarnaast hopen zij beter te begrijpen welke patiënten mogelijk het meeste voordeel hebben van behandeling met vitamine B3. Op langere termijn kan dit bijdragen aan meer persoonlijke en gerichte behandelingen voor mensen met glaucoom