Repurposing carbonic anhydrase inhibitors for rescuing dying retinal ganglion cells in glaucoma

Waar gaat dit onderzoek over?

Glaucoom is een chronische oogziekte waarbij de oogzenuw langzaam beschadigt. Dit komt doordat de zenuwcellen in het netvlies, de retinale ganglioncellen, afsterven. Dit proces is onomkeerbaar en kan uiteindelijk leiden tot slechtziendheid of blindheid. In Nederland hebben naar schatting meer dan 300.000 mensen glaucoom.

De huidige behandeling richt zich vooral op het verlagen van de oogdruk. Toch gaat het verlies van zicht bij een deel van de patiënten door, ook als de oogdruk goed onder controle is. In dit onderzoek wordt gekeken naar een nieuwe aanpak: het beschermen van de zenuwcellen zelf, zodat zij niet afsterven.

Wat willen de onderzoekers bereiken?

De onderzoekers willen nagaan of bestaande glaucoommedicatie, zogenoemde koolzuuranhydrase-remmers (zoals methazolamide), de zenuwcellen in het netvlies kunnen beschermen tegen celdood.

Deze middelen worden al gebruikt om de oogdruk te verlagen, maar mogelijk hebben ze ook een direct beschermend effect op zenuwcellen. Het doel is om te onderzoeken of deze medicijnen het celdoodproces kunnen vertragen of stoppen, zodat beschadigde cellen kunnen herstellen.

Waarom is dit belangrijk?

Bij glaucoom leidt het afsterven van zenuwcellen tot blijvend verlies van zicht. Omdat deze cellen zich niet opnieuw vormen, is bescherming van deze cellen essentieel.

Een behandeling die niet alleen de oogdruk verlaagt, maar ook de zenuwcellen beschermt, kan het ziekteproces vertragen. Dit kan helpen om het zicht langer te behouden en de kwaliteit van leven van patiënten te verbeteren. Bovendien gaat het om bestaande medicijnen, waardoor toepassing in de praktijk sneller mogelijk is.

Wat wordt er onderzocht?

Kunnen koolzuuranhydrase-remmers de celdood van retinale ganglioncellen remmen?

In welke fase van het celdoodproces zijn deze medicijnen het meest effectief?

Kunnen beschadigde zenuwcellen herstellen als het celdoodproces wordt geremd?

Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?

Het onderzoek wordt uitgevoerd met gekweekte menselijke zenuwcellen uit het netvlies. In het laboratorium worden deze cellen blootgesteld aan prikkels die celdood veroorzaken.

Vervolgens testen de onderzoekers verschillende medicijnen en doseringen om te zien of deze het celdoodproces kunnen remmen of stoppen. Ook wordt gekeken naar verschillende momenten van toediening: vóór, tijdens en na het begin van celdood.

Wat levert het onderzoek op?

Het onderzoek laat zien of deze bestaande medicijnen een beschermend effect hebben op zenuwcellen in het netvlies. Ook wordt duidelijk onder welke omstandigheden deze middelen het meest effectief zijn.

Dit levert nieuwe inzichten op in het celdoodproces bij glaucoom en in mogelijke manieren om dit proces te beïnvloeden.

Wat betekent dit straks voor patiënten?

Als deze aanpak werkt, kan bestaande glaucoommedicatie in de toekomst breder worden ingezet om niet alleen de oogdruk te verlagen, maar ook de oogzenuw te beschermen.

Voor patiënten kan dit betekenen dat het verlies van zicht langzamer verloopt of mogelijk wordt afgeremd. Omdat het gaat om al goedgekeurde medicijnen, kan deze toepassing relatief snel beschikbaar komen.