Steroids and the choroid: an astonishing combination

Waar gaat dit onderzoek over?

Centrale sereuze chorioretinopathie (CSC, ook wel serosa genoemd) is een netvliesaandoening waarbij vocht onder het netvlies ophoopt. Hierdoor kunnen mensen wazig of vervormd zien. De ziekte komt vooral voor bij volwassenen tussen de 20 en 50 jaar en kan grote gevolgen hebben voor werk, dagelijks functioneren en kwaliteit van leven.

Van corticosteroïden — medicijnen die veel worden gebruikt bij ontstekingen en andere aandoeningen — is bekend dat zij een belangrijke risicofactor zijn voor serosa. Toch is nog onduidelijk waarom sommige mensen na gebruik van deze medicijnen serosa ontwikkelen en anderen niet.

In dit onderzoek willen onderzoekers beter begrijpen hoe corticosteroïden veranderingen veroorzaken in de choroïdea: de vaatlaag onder het netvlies. Hiervoor ontwikkelen zij een patiëntspecifiek ziektemodel met stamcellen van mensen met serosa.

Wat willen de onderzoekers bereiken?

De onderzoekers willen achterhalen welke processen in de choroïdale bloedvatcellen leiden tot serosa na blootstelling aan corticosteroïden.

Daarnaast willen zij onderzoeken waarom patiënten met serosa anders reageren op corticosteroïden dan gezonde personen. Uiteindelijk hopen de onderzoekers hiermee nieuwe aangrijpingspunten te vinden voor betere behandelingen.

Ook willen zij een model ontwikkelen waarmee toekomstige medicijnen voor serosa sneller getest kunnen worden.

Waarom is dit belangrijk?

De huidige behandelingen voor serosa werken niet bij alle patiënten. Bovendien is er op dit moment een tekort aan verteporfine, het medicijn dat vaak nodig is voor de voorkeursbehandeling van chronische serosa.

Door beter te begrijpen hoe serosa ontstaat, kunnen onderzoekers mogelijk nieuwe behandelingen ontwikkelen die gerichter werken. Ook kan kennis over de ziekte helpen om in de toekomst beter te voorspellen welke patiënten risico lopen op serosa na gebruik van corticosteroïden.

Daarnaast kan het onderzoek inzichten opleveren die ook belangrijk zijn voor andere ziekten waarbij bloedvaten of corticosteroïden een rol spelen.

Wat wordt er onderzocht?

• Hoe reageren choroïdale bloedvatcellen van serosapatiënten op corticosteroïden?
• Welke genetische veranderingen ontstaan in deze cellen?
• Waarom reageren patiënten met serosa anders dan gezonde personen?
• Welke processen veroorzaken lekkage van vocht onder het netvlies?
• Welke aangrijpingspunten zijn geschikt voor nieuwe behandelingen?

Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers nemen bloed af bij vijf patiënten met serosa en vijf gezonde controlepersonen. Uit deze bloedcellen worden stamcellen gemaakt, die vervolgens worden omgezet in choroïdale bloedvatcellen.

Deze patiëntspecifieke cellen worden blootgesteld aan verschillende corticosteroïden. Daarna onderzoeken de onderzoekers welke genetische veranderingen optreden en hoe de functie van de bloedvatcellen verandert.

Met geavanceerde technieken, zoals RNA-sequencing en een zogenoemd ‘vessel-on-a-chip’-model, meten de onderzoekers hoe goed de bloedvatwand functioneert en hoe gemakkelijk vocht door de vaatwand lekt.

Ook testen de onderzoekers verschillende medicijnen die mogelijk de schadelijke effecten van corticosteroïden kunnen tegengaan.

Wat levert het onderzoek op?

Het onderzoek levert nieuwe kennis op over de oorzaak van serosa en de rol van corticosteroïden bij deze ziekte.

Daarnaast ontstaat een patiëntspecifiek laboratoriummodel waarmee toekomstige behandelingen getest kunnen worden. Ook kunnen nieuwe biomarkers en aangrijpingspunten voor medicijnen worden ontdekt.

Biomarkers zijn meetbare kenmerken in cellen of weefsels die informatie geven over ziekteprocessen en behandeling.

Wat betekent dit straks voor patiënten?

Met de resultaten van dit onderzoek kunnen in de toekomst mogelijk nieuwe en gerichtere behandelingen voor serosa worden ontwikkeld.

Daarnaast kan beter worden voorspeld welke patiënten gevoelig zijn voor het ontwikkelen van serosa na gebruik van corticosteroïden. Dit kan helpen om schade aan het gezichtsvermogen te voorkomen.

Op langere termijn hopen de onderzoekers dat patiënten sneller en effectiever behandeld kunnen worden, met minder kans op blijvende slechtziendheid.