Uveal Melanoma: Exploiting Vulnerabilities Intrinsic to Cancer Cells for Therapy (EVICT)

Waar gaat dit onderzoek over?

Uveamelanoom is de meest voorkomende vorm van oogkanker bij volwassenen. De tumor ontstaat in pigmentcellen in het oog en wordt vaak pas ontdekt tijdens een routinecontrole, omdat patiënten in het begin weinig klachten hebben. Ondanks behandeling ontwikkelt ongeveer de helft van de patiënten later uitzaaiingen, meestal in andere organen zoals de lever.

Voor uitgezaaid uveamelanoom bestaan nog weinig effectieve behandelingen. Behandelingen die goed werken bij huidmelanoom, zoals immuuntherapie, blijken bij oogmelanoom vaak minder effectief. Onderzoekers denken daarom dat oogmelanoom biologisch anders werkt dan andere vormen van melanoom.

In dit onderzoek willen onderzoekers beter begrijpen hoe verschillende soorten oogmelanoom zich gedragen, welke eigenschappen zorgen voor uitzaaiingen en welke zwakke plekken van tumorcellen mogelijk gebruikt kunnen worden voor nieuwe behandelingen.

Wat willen de onderzoekers bereiken?

De onderzoekers willen biomarkers en kwetsbaarheden van oogmelanoomcellen ontdekken. Biomarkers zijn meetbare kenmerken van tumorcellen die informatie geven over bijvoorbeeld het risico op uitzaaiingen of de reactie op behandeling.

Daarnaast willen de onderzoekers begrijpen hoe tumorcellen samenwerken met hun omgeving, de zogenoemde tumormicro-omgeving. Ook onderzoeken zij waarom sommige vormen van oogmelanoom agressiever zijn dan andere.

Uiteindelijk hopen de onderzoekers nieuwe aangrijpingspunten te vinden voor gerichte behandelingen die beter aansluiten bij verschillende subtypen van oogmelanoom.

Waarom is dit belangrijk?

Op dit moment zijn de behandelmogelijkheden voor uitgezaaid oogmelanoom beperkt en is de overleving vaak slecht. Artsen kunnen wel steeds beter voorspellen welke patiënten een hoog risico hebben op uitzaaiingen, maar er zijn nog weinig therapieën die gericht zijn op de specifieke eigenschappen van deze tumoren.

Door beter te begrijpen hoe oogmelanoom ontstaat en zich verspreidt, kunnen onderzoekers gerichter zoeken naar nieuwe behandelingen. Ook kan het onderzoek bijdragen aan betere monitoring van patiënten en mogelijk vroegere opsporing van uitzaaiingen.

Wat wordt er onderzocht?

• Welke genetische veranderingen hangen samen met agressieve vormen van oogmelanoom?
• Hoe communiceren tumorcellen met hun omgeving?
• Welke kwetsbaarheden van tumorcellen kunnen gebruikt worden voor nieuwe therapieën?
• Kunnen biomarkers helpen om het risico op uitzaaiingen beter te voorspellen?
• Welke behandelingen werken mogelijk beter bij specifieke subtypen van oogmelanoom?

Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers combineren gegevens van tumorweefsel, genetische analyses en geavanceerde technieken zoals spatial transcriptomics. Met deze techniek kunnen onderzoekers bekijken welke genen actief zijn in individuele tumorcellen én waar deze cellen zich precies bevinden in de tumor.

Daarnaast ontwikkelen de onderzoekers nieuwe modelsystemen, zoals gekweekte tumorcellen en zebravismodellen, om het gedrag van oogmelanoomcellen te bestuderen. Hiermee kunnen zij onderzoeken hoe tumoren ontstaan, uitzaaien en reageren op mogelijke behandelingen.

Ook worden eerder verzamelde patiëntgegevens en biobankmaterialen gebruikt om biomarkers en mogelijke therapiedoelen verder te onderzoeken.

Wat levert het onderzoek op?

Het onderzoek levert nieuwe kennis op over de biologische processen die betrokken zijn bij oogmelanoom en uitzaaiingen.

Daarnaast ontstaan nieuwe datasets en modelsystemen waarmee toekomstige behandelingen getest kunnen worden. Ook kunnen biomarkers worden ontdekt die helpen om patiënten beter in risicogroepen in te delen.

Verder kan het onderzoek nieuwe aanknopingspunten opleveren voor gerichte therapieën die specifiek inspelen op kwetsbaarheden van tumorcellen.

Wat betekent dit straks voor patiënten?

Met de resultaten van dit onderzoek kunnen patiënten in de toekomst mogelijk beter worden gevolgd en behandeld op basis van de eigenschappen van hun tumor.

Daarnaast kunnen nieuwe behandelingen worden ontwikkeld die beter aansluiten bij specifieke vormen van oogmelanoom. Dit kan uiteindelijk bijdragen aan vroegere opsporing van uitzaaiingen, meer gerichte therapieën en mogelijk betere overlevingskansen voor patiënten met oogmelanoom.