Bril Oogklacht

Chalazion (gerstekorrel)

Een chalazion is een vaak voorkomende oogklacht. Lees hier meer over de klachten, diagnose en behandeling.

Op deze pagina:

Een chalazion is een hard bultje in het ooglid dat meestal geen pijn doet. Een chalazion wordt ook wel een gerstekorrel genoemd.

Het bultje ontstaat geleidelijk. Het zit vaker in het bovenste ooglid, maar kan ook in het onderste ooglid voorkomen. Een chalazion is meestal onschuldig en kan vanzelf verdwijnen.

Wordt het bultje groter? Dan kan het tegen het oog drukken. Je kunt dan het gevoel krijgen dat er iets in je oog zit. Ook kan je zicht tijdelijk minder scherp worden.

Wat gebeurt er bij een chalazion?

In je oogleden zitten kleine talgkliertjes. Deze heten Meibomklieren. Ze maken een vettig laagje aan dat onderdeel is van je traanfilm. Een chalazion ontstaat doordat de afvoer van zo’n talgkliertje verstopt raakt. De talg kan dan niet goed weg en hoopt zich op in het kliertje en het weefsel eromheen. Daardoor ontstaat een zwelling in het ooglid.

Meestal is een chalazion geen bacteriële infectie, maar er kan wel een ontsteking of infectie bijkomen. Het ooglid kan dan rood, dik en pijnlijk worden.

 

Een rode bult op het bovenste ooglid.
De rode bult in het bovenste ooglid betreft een chalazion.

Wat is het verschil met een hordeolum?

Een chalazion ontstaat langzaam en doet over het algemeen geen pijn. Een hordeolum, ook wel strontje genoemd, ontstaat plotseling. Het is vaak rood en pijnlijk. Soms zit er een geel puskopje op.

Een hordeolum is een acute ontsteking van een kliertje in het ooglid. Een chalazion ontstaat door een verstopping van een talgkliertje. Soms kan daar een ontsteking of infectie bij komen.

Symptomen en risicofactoren

Symptomen van een chalazion

Veelvoorkomende symptomen zijn:

  • hard bultje in het ooglid
  • meestal geen pijn
  • zwelling van het ooglid
  • soms een rood ooglid
  • soms minder scherp zien

Als het bultje klein is, heb je er vaak weinig last van. Als de zwelling groter wordt, kan het bultje tegen het oog drukken. Dan kan het voelen alsof er zand in je oog zit. Ook kan het zicht tijdelijk minder scherp worden door de druk.

Wordt het ooglid rood, dik en pijnlijk? Dan kan er sprake zijn van een ontsteking of infectie. Laat het ooglid dan beoordelen door een huisarts, optometrist of oogarts.

Wie loopt risico?

Een chalazion kan bij iedereen ontstaan en komt op alle leeftijden voor. De kans op een chalazion kan groter zijn als de ooglidranden vaak geïrriteerd of ontstoken zijn. Dit komt bijvoorbeeld voor bij ooglidrandontsteking, ook wel blefaritis genoemd. Goede ooglidhygiëne kan helpen om de ooglidranden schoon te houden. Raak je ogen zo min mogelijk aan met ongewassen handen.

Een chalazion kan bij iedereen ontstaan en komt op alle leeftijden voor.

Door jouw donaties maken wij het verschil

Omdat iedereen wil blijven zien waar hij of zij van houdt, werkt het Oogfonds aan een toekomst waarin niemand meer slechtziend of blind wordt.

Doneer nu Hart Steun met tijd Pijl rechts

Diagnose en behandeling

Diagnose stellen

Een huisarts, optometrist of oogarts kan meestal aan het ooglid zien of het om een chalazion gaat. De zorgprofessional kijkt naar de plek van het bultje, de grootte, eventuele roodheid en of het bultje pijn doet.

Soms wordt gekeken of het toch om een hordeolum gaat. Dat is vooral belangrijk als het bultje plotseling is ontstaan, rood is en veel pijn doet.

Blijft een bultje lang zitten, komt het steeds terug of ziet het er anders uit dan verwacht? Dan is extra beoordeling belangrijk.

Behandeling van een chalazion

Een chalazion gaat vaak vanzelf over. Heb je weinig last van het bultje? Dan kun je meestal afwachten.

Warm kompres

Een warm, schoon doekje op het ooglid kan helpen. De warmte kan de talg zachter maken. Daardoor kan het kliertje makkelijker leeglopen. Let op dat het doekje niet te heet is.

Massage van het ooglid

Na het warme kompres kun je het ooglid zachtjes masseren. Doe dit voorzichtig en stop als het pijn doet.

Ooglidhygiëne

Het schoonhouden van de ooglidranden kan helpen, vooral als je ook last hebt van ooglidrandontsteking (blefaritis).

Behandeling door een arts

Als het chalazion niet vanzelf verdwijnt of veel klachten geeft, kan een arts behandeling bespreken. Soms kan een injectie met een ontstekingsremmer helpen.

Operatief verwijderen

Bij verwijderen wordt het ooglid plaatselijk verdoofd. Vaak maakt de arts een klein sneetje aan de binnenkant van het ooglid. Daarna wordt de inhoud van het bultje verwijderd.

Wat kun je zelf doen?

Je kunt een chalazion zelf niet veilig verwijderen. Knijp het bultje niet uit. Dit kan het ooglid irriteren en de klachten erger maken. Je kunt wel proberen om het bultje sneller te laten slinken.

  • was je handen voordat je je oog aanraakt
  • leg een schoon, warm doekje op je gesloten ooglid voor tien tot vijftien minuten
  • masseer je ooglid daarna zachtjes
  • maak je ooglidrand schoon als er korstjes of velletjes zitten
  • gebruik tijdelijk liever geen oogmake-up

Maak een afspraak met je huisarts, optometrist of oogarts als:

  • het bultje groter wordt
  • het bultje pijn gaat doen
  • je minder scherp ziet
  • het bultje na zes weken niet kleiner wordt
  • het bultje steeds terugkomt

Neem ook contact op als je twijfelt of het om een chalazion of een hordeolum gaat.

Onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek

Alle gerelateerde onderzoeken Pijl rechts

Ontvang de brochure ‘Tips voor gezonde ogen’

Houd je ogen gezond met onze gratis brochure vol praktische tips en voedingsadvies.

Ontvang de brochure Pijl rechts
Omslag van de brochure Tips voor gezonde ogen