Bril Oogklacht

Nachtblindheid

Op deze pagina:

Wat is nachtblindheid?

Bij nachtblindheid zie je slecht in het donker of bij schemer. Je merkt dit bijvoorbeeld als je buiten loopt in het donker, in een slecht verlichte ruimte bent of moeite hebt met autorijden in de avond.

Het verschil met gewoon wennen aan donker is dat de klachten duidelijker zijn en blijven terugkomen. Je ogen hebben veel moeite om zich aan te passen als je van een lichte naar een donkere omgeving gaat.

Nachtblindheid kan verschillende oorzaken hebben. Soms komt het door een oogziekte, zoals retinitis pigmentosa. Ook staar of andere oogproblemen kunnen ervoor zorgen dat je minder goed ziet in het donker. Laat je ogen onderzoeken als je merkt dat je steeds slechter ziet bij weinig licht.

Wat gebeurt er bij nachtblindheid?

In het netvlies zitten lichtgevoelige cellen. Deze cellen vangen licht op en geven signalen door aan de hersenen. Er zijn twee soorten: kegeltjes en staafjes.

De kegeltjes gebruik je vooral bij voldoende licht. Ze helpen je om scherp te zien en kleuren te onderscheiden. De staafjes gebruik je vooral bij weinig licht. Ze helpen je om in het donker vormen en beweging te zien. Met de staafjes zie je geen kleuren. Daarom lijkt de wereld in het donker vooral grijs.

Bij nachtblindheid werken de staafjes niet goed genoeg. Daardoor kun je bij weinig licht minder goed zien. Ook kan het langer duren voordat je ogen gewend zijn aan het donker.

Symptomen van nachtblindheid

Nachtblindheid kan op verschillende manieren opvallen.

Veelvoorkomende klachten zijn:

  • slecht zien in het donker
  • moeite met zien bij schemer
  • veel moeite om te wennen aan donker
  • onzeker lopen of fietsen bij weinig licht
  • last van fel licht of tegenliggers in het donker
  • moeite met autorijden in de avond of nacht

Soms merk je dat je bij daglicht goed ziet, maar bij weinig licht veel minder. Veel mensen hebben daar weleens last van. Toch is echte nachtblindheid niet hetzelfde als gewoon minder goed zien in het donker. Het is normaal dat je ogen tijd nodig hebben om aan donker te wennen. Ook kan het zijn dat je eigenlijk een bril nodig hebt en daardoor scherpte en contrast mist. Bij echte nachtblindheid werken de staafjes in het netvlies niet goed. Dit speelt meestal in beide ogen.

Wie loopt risico?

Nachtblindheid kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het erfelijk. De bekendste erfelijke oorzaak is retinitis pigmentosa. Dit is een verzamelnaam voor erfelijke netvliesaandoeningen. Daarbij raken vooral de staafjes in het netvlies beschadigd. Daardoor ontstaan vaak eerst klachten met zien in het donker.

Ook andere oogproblemen kunnen ervoor zorgen dat je minder goed ziet bij weinig licht. Denk aan staar, glaucoom of aandoeningen van de oogzenuw. Bij staar wordt de ooglens troebel. Daardoor kun je vooral in het donker meer last krijgen van schittering en minder contrast zien.

Een ernstig tekort aan vitamine A kan ook nachtblindheid geven. Vitamine A is nodig voor de werking van de staafjes. Een ernstig tekort aan vitamine A is in Nederland zeldzaam. Het kan bijvoorbeeld voorkomen bij ernstige ondervoeding of bij problemen met de opname van voedingsstoffen.

TEKST

PERSOON

Door jouw donaties maken wij het verschil

Omdat iedereen wil blijven zien waar hij of zij van houdt, werkt het Oogfonds aan een toekomst waarin niemand meer slechtziend of blind wordt.

Doneer nu Hart Steun met tijd Pijl rechts

Diagnose stellen

Bij klachten van nachtblindheid is oogonderzoek belangrijk. Een optometrist of oogarts kan onderzoeken hoe goed je ziet, hoe je netvlies eruitziet en of er aanwijzingen zijn voor een oogziekte.

Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig. Denk aan onderzoek van het gezichtsveld, foto’s of scans van het netvlies, of een ERG-onderzoek. Met een ERG-onderzoek meet de oogarts hoe goed het netvlies reageert op licht.

Vertel bij het onderzoek wanneer de klachten begonnen zijn en of oogziekten in je familie voorkomen. Ook is het belangrijk om te vertellen of je vooral in één oog klachten hebt of in beide ogen.

Behandeling van nachtblindheid

De behandeling hangt af van de oorzaak. Daarom is het belangrijk om eerst te weten waardoor je slecht ziet in het donker.

Komt nachtblindheid door retinitis pigmentosa? Dan is er op dit moment geen behandeling die retinitis pigmentosa in het algemeen kan genezen of stoppen. DNA-onderzoek kan soms helpen om te achterhalen welke erfelijke verandering een rol speelt. Dit kan belangrijk zijn voor familievoorlichting en om te beoordelen of iemand in aanmerking komt voor bestaande of toekomstige behandelstudies, zoals gentherapie.

Voor een kleine groep mensen met een specifieke erfelijke netvliesaandoening is gentherapie beschikbaar of in onderzoek. Dit geldt niet voor alle vormen van retinitis pigmentosa. De oogarts kan uitleggen of aanvullend onderzoek zinvol is.

Begeleiding kan helpen om zo goed mogelijk met de klachten om te gaan. Denk aan hulpmiddelen, goede verlichting, mobiliteitsadvies en regelmatige controle door een oogarts of andere oogzorgprofessional.

Komt het slechter zien in het donker door staar? Dan kan een staaroperatie helpen als je veel klachten hebt. Bij glaucoom of een aandoening van de oogzenuw hangt de behandeling af van de oorzaak en de ernst van de schade.

Een ernstig vitamine A-tekort moet medisch worden onderzocht en behandeld. Neem niet zelf hoge doses vitamine A. Te veel vitamine A kan schadelijk zijn.

Wat kun je zelf doen?

Bij klachten van nachtblindheid is het belangrijk om je ogen te laten onderzoeken. Zo kan duidelijk worden of er een oogziekte of andere oorzaak meespeelt.

Je kunt wel maatregelen nemen om veiliger om te gaan met slecht zien in het donker:

zorg voor goede verlichting in huis

neem de tijd om aan donker te wennen

voorkom plotselinge overgang van fel licht naar donker

gebruik buiten zo nodig extra verlichting

wees extra voorzichtig bij lopen, fietsen en traplopen in het donker

Wees ook voorzichtig met autorijden in het donker. Merk je dat je in het donker onvoldoende ziet om veilig deel te nemen aan het verkeer? Rijd dan niet in het donker en bespreek dit met je oogarts of huisarts.

Sommige brillen met gele glazen worden verkocht als nachtzichtbril. Zo’n bril kan voor sommige mensen prettig voelen, omdat fel licht minder storend lijkt. Er is geen duidelijk bewijs dat gele glazen het rijden in het donker veiliger maken.

Maak een afspraak met je huisarts, optometrist of oogarts als je merkt dat je steeds slechter ziet in het donker, veel moeite hebt om aan donker te wennen of als de klachten je dagelijks leven beïnvloeden.

Leven met een oogklacht

Lees de persoonlijke verhalen van patiënten en hun naasten.

Onderzoek

Nachtblindheid gerelateerde onderzoeken

Alle gerelateerde onderzoeken Pijl rechts

Help je mee zicht redden?

Elke donatie maakt een verschil in het leven van mensen met oogaandoeningen.

Doneer nu Hart Steun met tijd Pijl rechts