Bril Oogklacht

Presbyopie

Op deze pagina:

Bij ouderdomsverziendheid wordt dichtbij scherp zien steeds lastiger. Lezen, appen of kleine letters bekijken kost dan meer moeite. Veel mensen merken dat ze een boek, telefoon of menukaart verder van zich af houden om de tekst scherp te zien.

Ouderdomsverziendheid wordt ook wel presbyopie genoemd. Het is geen oogziekte, maar een normale verandering van het oog bij het ouder worden. De klachten beginnen vaak vanaf ongeveer het veertigste levensjaar.

Een leesbril, beeldschermbril, multifocale bril of contactlenzen kunnen helpen om dichtbij weer scherper te zien.

Wat gebeurt er bij ouderdomsverziendheid?

Om dichtbij scherp te zien, moet je oog scherpstellen. Dit heet accommoderen. Daarbij wordt de ooglens boller. Zo vallen de lichtstralen precies op het netvlies en ontstaat een scherp beeld.

Als je ouder wordt, wordt de ooglens minder soepel. Daardoor kan de ooglens minder goed boller worden. Scherpstellen dichtbij wordt dan moeilijker.

In het begin merk je dit vooral bij kleine letters, weinig licht of lang lezen. Later kun je ook bij andere taken dichtbij een leesbril of andere correctie nodig hebben.

Wat is het verschil met verziendheid?

Ouderdomsverziendheid is niet hetzelfde als verziendheid.

Ouderdomsverziendheid is niet hetzelfde als verziendheid.

Bij ouderdomsverziendheid wordt de ooglens minder soepel. Daardoor lukt scherpstellen dichtbij minder goed. Dit gebeurt bij bijna iedereen als onderdeel van het ouder worden.

Bij verziendheid, ook wel hypermetropie genoemd, is het oog te kort of breken het hoornvlies en de ooglens het licht niet sterk genoeg. De lichtstralen komen dan niet precies op het netvlies samen, maar erachter. Een bril of contactlenzen met een plussterkte kunnen helpen om het beeld scherp op het netvlies te krijgen.

Ouderdomsverziendheid en verziendheid kunnen ook tegelijk voorkomen. Iemand die al verziend is, merkt vaak eerder dat dichtbij kijken lastiger wordt. Dat komt doordat het oog al extra moet scherpstellen om scherp te zien.

Symptomen van ouderdomsverziendheid

Ouderdomsverziendheid ontstaat geleidelijk. De klachten vallen vaak eerst op bij lezen of ander werk dichtbij.

Veelvoorkomende klachten zijn:

  • kleine letters minder goed kunnen lezen
  • tekst verder van je af houden
  • moeite met lezen bij weinig licht
  • vermoeide ogen bij dichtbij kijken
  • hoofdpijn na lezen of beeldschermgebruik
  • wisselend scherp zien dichtbij

Sommige mensen merken vooral klachten aan het einde van de dag. Dan zijn de ogen vermoeider en kost scherpstellen meer moeite.

Wie loopt risico?

Ouderdomsverziendheid hoort bij het ouder worden. Bijna iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken. De klachten beginnen vaak rond het veertigste levensjaar en nemen daarna geleidelijk toe.

Mensen die al verziend zijn, kunnen eerder merken dat dichtbij kijken moeite kost. Zij gebruiken hun scherpstelvermogen namelijk al extra om scherp te zien. Als dat vermogen afneemt, vallen klachten sneller op.

Mensen die bijziend zijn, merken ouderdomsverziendheid soms later of op een andere manier. Een bijziend oog is vaak langer dan gemiddeld. Daardoor valt het beeld zonder bril niet goed op het netvlies bij kijken in de verte. Voor veraf is dan een bril of contactlenzen met een minsterkte nodig. Dichtbij kunnen sommige mensen met bijziendheid juist nog lezen als ze hun bril voor veraf afzetten.

Veel lezen, beeldschermgebruik of werken met kleine details veroorzaakt ouderdomsverziendheid niet. Het kan de klachten wel duidelijker merkbaar maken.

TEKST

PERSOON

Door jouw donaties maken wij het verschil

Omdat iedereen wil blijven zien waar hij of zij van houdt, werkt het Oogfonds aan een toekomst waarin niemand meer slechtziend of blind wordt.

Doneer nu Hart Steun met tijd Pijl rechts

Diagnose stellen

Ouderdomsverziendheid kan worden vastgesteld met een oogmeting. Daarbij wordt gekeken hoe goed je dichtbij ziet en welke sterkte nodig is om scherp te lezen.

Een opticien of optometrist kan de sterkte meten. Een optometrist kan ook de gezondheid van de ogen beoordelen als er twijfel is over de oorzaak van de klachten.

Behandeling van ouderdomsverziendheid

Ouderdomsverziendheid kan meestal goed worden gecorrigeerd met een leesbril, multifocale bril of contactlenzen. De juiste oplossing hangt af van je werk, hobby’s, andere brilsterktes en persoonlijke voorkeur.

Een leesbril helpt bij dichtbij kijken, zoals lezen of handwerk. Een beeldschermbril kan helpen als je veel achter een computer werkt. Een multifocale bril heeft meerdere sterktes in één glas, zodat je op verschillende afstanden scherper kunt zien.

Ook contactlenzen kunnen soms een oplossing zijn. Denk aan multifocale contactlenzen of een combinatie waarbij één oog vooral voor veraf en het andere oog meer voor dichtbij wordt gecorrigeerd. Dit heet monovisie. Niet iedereen vindt dit prettig.

Soms kan een behandeling worden overwogen om minder afhankelijk te zijn van een leesbril. Denk aan een laserbehandeling met monovisie of een lensoperatie met bijvoorbeeld multifocale implantlenzen. Dit is niet voor iedereen geschikt en geneest ouderdomsverziendheid niet. Deze behandelingen corrigeren het dichtbij zien op een andere manier. Een oogarts of gespecialiseerde refractiechirurg kan beoordelen wat mogelijk en verstandig is.

Wat kun je zelf doen?

Bij klachten van ouderdomsverziendheid kun je je ogen laten meten. Zo weet je welke correctie nodig is om dichtbij goed te zien. Dit is vooral verstandig als je voor het eerst een leesbril nodig hebt. Een kant-en-klare leesbril kan soms handig zijn, maar de sterkte moet wel passen bij je ogen en bij de afstand waarop je leest of werkt.

Deze adviezen kunnen helpen:

  • zorg voor goede verlichting bij lezen
  • gebruik een bril met de juiste sterkte
  • laat je sterkte controleren als lezen weer moeilijker wordt
  • neem pauzes bij lang lezen of beeldschermgebruik
  • kies een bril die past bij je dagelijkse activiteiten

Sommige mensen stellen een leesbril uit omdat ze denken dat hun ogen daardoor lui worden. Dat klopt niet. Een leesbril maakt je ogen niet zwakker en versnelt ouderdomsverziendheid niet. Dichtbij zien wordt door het ouder worden geleidelijk lastiger, ook als je geen leesbril draagt. Door geen leesbril te gebruiken, kun je jezelf vooral leesgemak ontnemen.

Gebruik liever geen oude leesbril als je merkt dat je daarmee nog steeds moet turen of hoofdpijn krijgt. Een verkeerde sterkte beschadigt je ogen niet, maar kan wel klachten geven, zoals vermoeide ogen of hoofdpijn.

Maak een afspraak bij een opticien of optometrist als dichtbij zien steeds lastiger wordt of als je huidige leesbril niet meer prettig werkt.

Leven met een oogklacht

Lees de persoonlijke verhalen van patiënten en hun naasten.

Onderzoek

Presbyopie gerelateerde onderzoeken

Alle gerelateerde onderzoeken Pijl rechts

Help je mee zicht redden?

Elke donatie maakt een verschil in het leven van mensen met oogaandoeningen.

Doneer nu Hart Steun met tijd Pijl rechts