Oog close-up

Nachtblindheid

Terug

’s Avonds in het donker minder goed zien dan overdag in het licht is heel normaal. Ook hebben de ogen even tijd nodig om te wennen aan plotselinge duisternis, maar vervolgens wordt het zicht vanzelf beter. Als dit niet gebeurt en je blijft heel slecht zien in het (half)donker, kan het zijn dat je last hebt van nachtblindheid.

Wat is nachtblindheid?

Nachtblindheid is het verschijnsel dat men niets of bijna niets kan zien in het donker, terwijl bij voldoende licht het zicht wel goed is. In het netvlies liggen twee soorten cellen: kegeltjes en staafjes. De kegeltjes gebruiken we als het licht is. Ze zorgen ervoor dat we scherp zien en kleuren kunnen onderscheiden. In het donker doen de kegeltjes vrijwel niets en gebruiken we de staafjes. Met de staafjes kunnen we geen kleuren onderscheiden. Daarom zien we in het donker alles grijs. De staafjes vangen zo veel mogelijk licht om toch zoveel mogelijk te kunnen zien. Nachtblindheid ontstaat als de lichtgevoelige staafjes in het netvlies niet goed werken.

Symptomen nachtblindheid

Als je nachtblind bent, kun je in het donker niets of bijna niets zien, maar als er voldoende licht is zie je wel goed. Een ander symptoom van nachtblindheid is dat nachtblinde mensen veel moeite hebben om te wennen aan het donker als ze uit een ruimte komen die helden verlicht is.

Nachtblindheid komt altijd aan beide ogen voor. Nachtblindheid aan één oog, wijst op een oogziekte.

Vraag onze folder 'Tips voor gezonde ogen' aan

Deze staat boordevol tips en informatie voor gezonde ogen

Oorzaken van nachtblindheid

Nachtblindheid kan een erfelijke oorzaak hebben. De meest voorkomende vorm van erfelijke nachtblindheid ontstaat door retinitis pigmentosa. Dit is een verzamelnaam voor een grote groep erfelijke ziekten aan het netvlies. Bij retinitis pigmentosa gaan de staafjes en de kegeltjes in het netvlies langzaam ten gronde. De achteruitgang van de staafjes leidt tot nachtblindheid. Deze vorm van erfelijke nachtblindheid komt bij ongeveer 1 op de 3.500 mensen voor. 

Daarnaast kan nachtblindheid veroorzaakt worden door staarglaucoom, aandoeningen van de oogzenuw en onbehandelde bijziendheid.

Ook kan een gebrek aan vitamine A nachtblindheid veroorzaken. De lichtgevoelige staafjes hebben vitamine A nodig om goed te kunnen functioneren. Dit werkt als volgt: In de staafjes zit een pigmentstof die is opgebouwd uit eiwitten en een stof die lijkt op vitamine A. Als er licht op de staafjes valt, splitst het pigment in verschillende delen. Het pigment moet vervolgens weer worden opgebouwd en daarvoor is vitamine A nodig. Dit wordt uit het bloed opgenomen. Is er te weinig vitamine A in het bloed, dan wordt de aanmaak van nieuw pigment verstoord en kunnen de staafjes niet goed functioneren.

Tot slot is er tegenwoordig overal kunstlicht, ook overdag in de vorm van lampen op kantoren en scholen, en computerschermen. Van dit licht worden onze ogen moe en overgevoelig. Daarnaast is er altijd en overal licht, terwijl duisternis op z’n tijd goed is om onze ogen actief te houden. Het activeert de staafjes, waardoor nachtblindheid minder kans krijgt.

Nachtblindheid voorkomen

Nachtblindheid is niet te voorkomen wanneer het de erfelijke variant betreft. Het risico op de niet-erfelijke variant van nachtblindheid kan wel worden beperkt. Goede, gevarieerde voeding en de ogen rust geven, kunnen helpen om niet-erfelijke nachtblindheid te voorkomen.

Nachtblindheid behandelen

Of en hoe nachtblindheid behandeld kan worden, ligt aan de oorzaak. Hoe dan ook is het bij nachtblindheid belangrijk om regelmatig naar de oogarts te gaan om de ogen te laten controleren.

Komt de nachtblindheid door een onbehandelde bijziendheid, dan biedt de juiste bril de oplossing. Bij staar kan een nieuwe lens de klachten laten verdwijnen en bij glaucoom kunnen andere medicijnen de nachtblindheid soms behandelen en verminderen.

In het geval van een vitamine A-gebrek biedt gezonde voeding in combinatie met een voedingssupplement vaak een goede behandeling van nachtblindheid. Komt het vitamine A-gebrek door een ziekte van de darmen of de maag? Dan is het goed om, zo mogelijk, ook die te laten behandelen.

Voor de erfelijke vorm van nachtblindheid is geen behandeling mogelijk. In het beste geval blijft de situatie stabiel, maar meestal treedt er langzaam een afname van het zicht op.

Nachtblindheid en autorijden

Nachtblindheid geeft in het (half)donker problemen bij lopen, fietsen en zeker ook bij autorijden. Om jezelf en anderen te beschermen, is het verstandig om bij nachtblindheid in het (half)donker geen auto te rijden, zelfs als er voldoende straatverlichting is.

Bestaat er een bril voor nachtblindheid?

Er is een bril, de nachtzichtbril, die het zicht in het (half)donker kan verbeteren. De nachtzichtbril heeft gele glazen die contrasten duidelijker maken en fel licht dimmen, zoals tegemoetkomende koplampen. Door het dragen van deze bril voor nachtblindheid wordt het zicht scherper. Sommige mensen met nachtblindheid hebben baat bij een nachtzichtbril.

Oog voor preventie: de online Oogtest

Doe de Oogtest