Kijken in het donker

Minder contrast bij weinig licht

In het donker zijn vormen en obstakels minder duidelijk zichtbaar, omdat je in het donker minder contrast ziet. Hierdoor zie je iemand of een obstakel later, zeker bij regen of een nat wegdek. Dit neemt toe met de leeftijd.
Wat kun je doen?
Rijd rustiger, houd extra afstand, kies verlichte routes. Laat je ogen controleren als je vaak twijfelt.

Verblinding door (LED) koplampen

Felle koplampen kunnen halo’s (lichtkringen) en een waas geven. Vuil op ruiten en brilglazen kan dit effect verergeren.
Wat kun je doen?
Kijk kort langs het licht, niet erin. Houd autoruiten en brillenglazen goed schoon. Neem antireflectie-brilglazen. Helpt dit niet voldoende? Laat je ogen checken door een optometrist op beginnende staar.

Begin van staar (cataract)

De ooglens wordt troebeler met de jaren. Er ontstaat dan een begin van staar. Licht verstrooit hierdoor, je ziet minder contrast en ziet sneller schitteringen.
Wat kun je doen?
Laat je ogen controleren. Als er een begin van staar wordt vastgesteld, zullen je ogen vervolgens regelmatig gecheckt worden. Als de staar verder gevorderd is, kan er een staaroperatie nodig zijn. Daardoor kan het nachtzicht verbeteren.

Niet (meer) de juiste brilsterkte

In het donker wordt de pupil groter. Kleine veranderingen in de brilsterkte vallen dan op. Ook komt nachtmyopie voor: je bent dan iets meer bijziend in het donker.
Wat kun je doen?
Laat je bril/contactlenzen opnieuw meten. Kleine sterkteverschillen kunnen ’s nachts veel schelen. Draag je beste correctie.

Droge of geïrriteerde ogen

Droge ogen geven branderigheid, wisselend zicht en halo’s. Airco kan dit verergeren.
Wat kun je doen?
Gebruik zo nodig kunsttranen (zonder conserveermiddel), knipper vaker, en bespreek aanhoudende klachten met een optometrist of huisarts.
Bekijk ook eens de tien meestgestelde vragen over droge ogen.

Na ooglaser of andere ingreep

Sommige mensen zien na een laserbehandeling ’s avonds lichtkringen (halo’s) rond lampen. Dit kan ook voorkomen bij een grotere pupil in het donker of als er een littekentje op het hoornvlies zit. Vaak trekt dit na een tijdje weg; soms blijft het.
Wat kun je doen?
Bespreek het met je behandelaar. Soms helpt een aangepaste bril, een filter of een druppelbehandeling.

Andere oogziekten

Soms ontstaat slechter zien in het donker door een oogziekte zoals maculadegeneratie, glaucoom, diabetische retinopathie of zeldzame nachtblindheid.
Wat kun je doen?
Merk je duidelijke achteruitgang van het zicht of vlekken in beeld? Valt er beeld weg? Laat je ogen snel controleren bij dergelijke alarmsignalen.

Snelle tips

Rijd rustiger, vergroot je volgafstand, plan extra tijd;

Houd voorruit, spiegels, koplampen en bril schoon (binnen én buiten);

Kijk niet in felle lampen, maar kort langs de lichtbron;

Check je brilsterkte als dit >2 jaar geleden is (eerder bij klachten);

Pauzeer elke 2 uur en gun je ogen rust;

Kies verlichte routes als het kan.

Wanneer laat je je ogen controleren?

Maak een afspraak met een optometrist, opticien of huisarts (en zo nodig je oogarts) bij:

Aanhoudende verblinding of halo’s ondanks schone ruiten en een goede bril;

Twijfels over je bril-/lenssterkte, hoofdpijn of oogknijpen in het donker;

Nieuwe klachten: plots wazig zien, lichtflitsen, zwevende vlekjes, een donker ‘gordijn’, pijn of roodheid;

Toenemende moeite met autorijden als gevolg van slechter zicht;

Als je ouder bent dan 60 of diabetes hebt. Dan zijn regelmatige controles van belang.

Veelgestelde vragen

Is een zogenaamde nachtbril zinvol?
Niet altijd. Een goed gecorrigeerde bril met antireflectie helpt vaak meer dan getinte glazen. Een nachtbril met gele glazen kan prettig voelen, maar het is niet bewezen dat je zicht daardoor verbetert. Laat je adviseren.

Mag ik nog wel rijden?
Dat mag als je wettelijke gezichtsscherpte en gezichtsveld voldoen en als je je veilig en zeker genoeg voelt. Twijfel? Laat je testen en pas je rijgedrag aan.

Kunnen LED-koplampen extra verblinden?
Sommige mensen ervaren dat zo. Een schone autoruit, anti-reflecterende brillenglazen en een aangepaste rijstijl helpen vaak.

Helpt een staaroperatie voor nachtzicht?
Bij staar wel. Na onderzoek bepaalt de oogarts of een operatie al nodig is.