Nieuwe landelijke zorgrichtlijn

Waarom is de groei van het oog belangrijk?

Bij bijziendheid is het oog meestal langer dan gemiddeld. Als het oog tijdens de kinderjaren te snel doorgroeit, neemt de bijziendheid toe. Het kind heeft dan een steeds sterkere minsterkte nodig om in de verte scherp te zien.

Een langer oog vergroot ook het risico op oogproblemen op latere leeftijd. Daarom is het belangrijk om bijziendheid zo veel mogelijk te voorkomen en de groei van het oog bij bijziende kinderen waar mogelijk af te remmen.

Ooggroei meten en volgen

De nieuwe richtlijn Beperking van progressie van myopie op de kinderleeftijd richt zich met name op kinderen van zes tot en met twaalf jaar bij wie de bijziendheid toeneemt. De medische term voor bijziendheid is myopie.

De richtlijn adviseert om bij kinderen met bijziendheid de lengte van het oog te meten en deze meting na minimaal een half jaar te herhalen. Zo kan worden gevolgd hoe snel het oog groeit. Groeit het oog sneller dan bij de leeftijd past? Dan bespreekt de zorgverlener samen met het kind en de ouders welke maatregelen mogelijk en passend zijn om de ooggroei af te remmen.

Eerst aandacht voor leefstijl

Leefstijl heeft een belangrijke plek in de richtlijn. Het advies voor kinderen is:

• dagelijks minimaal twee uur buiten zijn;
• langdurig dichtbij kijken beperken;
• regelmatig korte kijkpauzes nemen;
• de adviezen van de overheid over schermtijd volgen.

Deze adviezen zijn belangrijk voor kinderen die al bijziend zijn én voor kinderen die dat nog niet zijn. Het Oogfonds vraagt daarom al langer aandacht voor de 20-20-2-regel: na 20 minuten dichtbij kijken, 20 seconden in de verte kijken en minimaal twee uur per dag naar buiten.

Maatregelen om de ooggroei af te remmen

Naast leefstijl beschrijft de richtlijn verschillende maatregelen die de groei van het oog kunnen afremmen.

Zo kunnen oogdruppels met atropine worden ingezet. Als hiervoor wordt gekozen, gaat de voorkeur uit naar een lage concentratie van 0,05%. Bij snelle groei van het oog of onvoldoende effect kan een hogere dosering worden overwogen.

Ook zijn er speciale brillenglazen en zachte contactlenzen die de groei van het oog kunnen afremmen. Daarnaast kunnen speciale contactlenzen voor ’s nachts worden overwogen. Dit heet orthokeratologie. Volgens de richtlijn kan dit vanaf acht jaar. Voor kinderen van acht tot twaalf jaar gebeurt dit alleen op strikte indicatie en in overleg met het kind en de ouders. Goede hygiëne bij contactlenzen is essentieel om het risico op een infectie van het hoornvlies te verkleinen.

Blijft het oog ondanks een maatregel te snel groeien? Dan kan worden gekeken naar een andere maatregel of een combinatie van maatregelen.

Waarom deze richtlijn belangrijk is

Ongeveer tien procent van de mensen met bijziendheid ontwikkelt hoge bijziendheid, van -6 dioptrie of sterker. Hoge bijziendheid vergroot het risico op slechtziendheid en blindheid.

De nieuwe richtlijn moet bijdragen aan eerdere en meer uniforme zorg. Door de groei van het oog goed te volgen, aandacht te besteden aan leefstijl en waar nodig maatregelen te nemen, kan de toename van bijziendheid worden afgeremd.

Praktische folder voor ouders en kinderen

De richtlijn is ontwikkeld op initiatief van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap, samen met vertegenwoordigers van verschillende beroepsgroepen en patiënten.

Binnenkort verschijnt op de website van het Oogfonds een praktische folder voor ouders en verzorgers. Hierin wordt in eenvoudige taal uitgelegd wat de richtlijn betekent en welke maatregelen mogelijk zijn. De folder is ontwikkeld door het Oogfonds, de Oogvereniging, de Nederlandse Vereniging van Orthoptisten, de Optometristen Vereniging Nederland, de Nederlandse Unie van Optiekbedrijven en de Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland.

Meer weten over bijziendheid bij kinderen en wat je zelf kunt doen? Bekijk het informatieportaal over bijziendheid bij kinderen.