Bekijken Oogziekte

Maculagat

Foramen maculae

Lees meer over de klachten, behandeling en oorzaken van een maculagat.

Op deze pagina:

Een maculagat is een klein gaatje in de macula (gele vlek). De macula is het centrale deel van het netvlies waarmee je scherp en gedetailleerd ziet. Door het gaatje in de macula ontstaat er een verstoring in het centrale zicht. Hierdoor kun je wazig gaan zien of een vlek in het midden van het beeld ervaren.

Wat gebeurt er in het oog?

In het oog zit glasvocht: een heldere, geleiachtige stof die het oog opvult en tegen het netvlies aanligt. Bij het ouder worden verandert het glasvocht en kan het loskomen van het netvlies. Tijdens dit proces kan er trekkracht ontstaan op de macula. Als deze trekkracht te sterk is, kan er een gaatje in de macula ontstaan. Hierdoor ontstaat een onderbreking in het netvlies, precies op de plek waar je scherp ziet.

Stadia van een maculagat

Een maculagat ontstaat meestal geleidelijk en ontwikkelt zich in verschillende stadia. In het begin is er vaak alleen sprake van trekkracht op de macula, zonder dat er al een volledig gaatje is ontstaan. Als de trekkracht toeneemt, kan er een kleine opening in de macula ontstaan die in de loop van de tijd groter kan worden. In deze fase is het gat nog niet volledig gesloten en blijft een deel van het weefsel intact. In een later stadium is er sprake van een volledig maculagat.

De ernst van de klachten hangt samen met de grootte van het gat en hoe lang het al bestaat. Hoe groter en langer bestaand het maculagat is, hoe kleiner de kans op herstel van het zicht.

Klachten en risicofactoren

Symptomen van een maculagat

De klachten ontstaan meestal geleidelijk en kunnen toenemen naarmate het maculagat groter wordt.

Veelvoorkomende symptomen zijn:

  • wazig zien
  • een donkere of grijze vlek in het midden van het beeld
  • vervormd zien (rechte lijnen lijken krom)
  • moeite met lezen of gezichten herkennen

De klachten treden meestal op in één oog. Hierdoor wordt het soms pas laat opgemerkt.

Kun je blind worden van een maculagat?

Een maculagat leidt niet tot volledige blindheid. Wel kan het centrale zicht ernstig verminderen. Hierdoor kunnen dagelijkse activiteiten zoals lezen of gezichten herkennen moeilijk worden. Het zicht aan de randen blijft behouden.

Wie loopt risico?

Een maculagat komt vooral voor bij mensen boven de 60 jaar.

Daarnaast is de kans groter bij:

Heb je klachten zoals een vlek in het midden van je beeld of vervormd zien? Doe de Amslertest.

Door jouw donaties maken wij het verschil

Omdat iedereen wil blijven zien waar hij of zij van houdt, werkt het Oogfonds aan een toekomst waarin niemand meer slechtziend of blind wordt.

Doneer nu Hart Steun met tijd Pijl rechts

Diagnose en behandeling

Diagnose stellen

Een maculagat wordt vastgesteld door een oogarts. Soms wordt de aandoening al opgemerkt bij een controle van de ogen, bijvoorbeeld bij een optometrist.

De oogarts onderzoekt het netvlies en kan met een OCT-scan (optische coherentie tomografie) de macula in detail bekijken. Hiermee is goed te zien of er sprake is van een gaatje in de macula en hoe groot dit is. Met dit onderzoek kan ook worden bepaald in welk stadium het maculagat zich bevindt.

Behandeling van een maculagat

Een maculagat wordt meestal behandeld met een operatie. Het doel van de behandeling is om het gaatje in de macula te sluiten en het zicht zoveel mogelijk te verbeteren.

Bij deze operatie (vitrectomie) verwijdert de oogarts het glasvocht uit het oog. Hierdoor wordt de trekkracht op de macula weggenomen. Vaak wordt ook een dun laagje op het netvlies verwijderd om het sluiten van het gaatje te bevorderen.

Daarna wordt het oog gevuld met een gasbel. Deze gasbel drukt de randen van het maculagat tegen elkaar, zodat het gaatje kan sluiten.

Na de operatie is het vaak nodig om gedurende een bepaalde periode een speciale houding aan te nemen, bijvoorbeeld met het gezicht naar beneden. Dit zorgt ervoor dat de gasbel op de juiste plek blijft.

De kans dat het maculagat sluit is groot, vooral als het nog niet te lang bestaat. Het zicht kan na de operatie verbeteren, maar wordt meestal niet meer volledig zoals voorheen.

Wat kun je zelf doen?

Heb je klachten zoals een vlek in het midden van je beeld of vervormd zien? Laat je ogen dan zo snel mogelijk controleren bij een optometrist. Loop je al onder controle bij een oogarts? Vermeld dan veranderingen in je zicht en volg de controles bij de oogarts op.

Hulpmiddelen bij slechtziendheid

Als het zicht door een maculagat verminderd blijft, kunnen hulpmiddelen helpen bij dagelijkse activiteiten. Denk bijvoorbeeld aan:

  • vergrotingshulpmiddelen
  • speciale verlichting
  • spraakondersteuning

Ook kunnen revalidatiecentra en patiëntenorganisaties ondersteuning bieden bij het omgaan met slechtziendheid.
Lees meer over hulpmiddelen →

Onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek

Wetenschappelijk oogonderzoek Pijl rechts

Help je mee zicht redden?

Elke donatie maakt een verschil in het leven van mensen met oogaandoeningen.

Doneer nu Hart Steun met tijd Pijl rechts