Ziekte van Sjögren

Wat gebeurt er in het oog?

Bij de ziekte van Sjögren vallen afweercellen de vochtproducerende klieren aan. Hierdoor raken deze klieren ontstoken en kunnen zij minder goed functioneren.

Vooral de traanklieren en speekselklieren worden getroffen. Daardoor ontstaat een tekort aan traanvocht en speeksel. Ook andere slijmvliezen kunnen droger worden, zoals die van de luchtwegen of vagina.

In de ogen zorgt traanvocht normaal voor bescherming en bevochtiging van het oogoppervlak. Als er te weinig traanvocht is of de traanfilm minder goed werkt, kunnen droge ogen ontstaan.

Oorzaken van de ziekte van Sjögren

De precieze oorzaak van de ziekte van Sjögren is nog niet volledig bekend. Wel is duidelijk dat het afweersysteem zich vergist en vochtproducerende klieren aanvalt.

Verschillende factoren kunnen hierbij een rol spelen.

• Erfelijke aanleg

De aandoening komt vaker voor binnen families waar ook andere auto-immuunziekten voorkomen.

• Hormonale factoren

Vooral vrouwen worden getroffen, vaak rond of na de overgang. Dit wijst op een mogelijke hormonale invloed.

• Omgevingsinvloeden

Infecties met bepaalde virussen of bacteriën kunnen het afweersysteem mogelijk ontregelen en een afweerreactie uitlokken.

• Andere auto-immuunziekten

Mensen die al een auto-immuunziekte hebben, zoals reumatoïde artritis of lupus, hebben meer kans om ook Sjögren te ontwikkelen.

Symptomen van de ziekte van Sjögren

De klachten verschillen per persoon en kunnen variëren van mild tot ernstig.

Veelvoorkomende klachten zijn:

• droge ogen

• droge mond

• droge huid

• droge luchtwegen

• vaginale droogheid

• aanhoudende vermoeidheid

• spier- en gewrichtspijn

• temperatuurschommelingen of griepachtige gevoelens

• moeite met slikken

• tand- en tandvleesproblemen

Droge ogen bij Sjögren

Droge ogen zijn vaak een van de eerste signalen van de ziekte van Sjögren. Doordat de traanklieren onvoldoende traanvocht aanmaken, raakt de beschermende traanfilm verstoord. Hierdoor kan het oogoppervlak sneller geïrriteerd raken.

Klachten bij droge ogen kunnen zijn:

• een droog gevoel in de ogen

• branderigheid

• jeuk

• een zandkorrelgevoel

• wisselend of wazig zien

Zonder goede behandeling kunnen droge ogen veel klachten geven en het dagelijks functioneren beïnvloeden.

Kun je blind worden van de ziekte van Sjögren?

De ziekte van Sjögren leidt niet tot blindheid. Wel kunnen droge ogen veel klachten veroorzaken. Wanneer de ogen langdurig onvoldoende beschermd worden door traanvocht, kan schade ontstaan aan het oogoppervlak. Daarom is het belangrijk om klachten van droge ogen serieus te nemen en zo nodig te laten behandelen.

Wie loopt risico?

De ziekte van Sjögren komt vooral voor bij vrouwen, vaak rond of na de overgang. Daarnaast is de kans groter bij mensen met een andere auto-immuunziekte, zoals reumatoïde artritis of lupus. Ook erfelijke aanleg kan een rol spelen, vooral in families waar auto-immuunziekten vaker voorkomen.