Zonbescherming

Bescherm je ogen: draag een goede zonnebril

Uv-licht: óók schadelijk voor je ogen.

Een dame zet haar zonnebril op.

Dat het belangrijk is om je huid tegen de zon te beschermen, weten de meeste mensen wel. Minder bekend is dat uv-straling ook schadelijk kan zijn voor je ogen.

Je ogen krijgen gedurende je leven veel uv-straling te verwerken. Schade door uv-straling kan zich in de loop van de tijd opbouwen. Te veel uv-straling kan onder andere de ooglens beschadigen. Een grote hoeveelheid uv-straling in korte tijd kan het hoornvlies beschadigen en sneeuwblindheid veroorzaken.

Daarom is het belangrijk om niet alleen je huid, maar ook je ogen goed tegen uv-straling te beschermen.

Welke oogproblemen kunnen ontstaan door uv-straling?

Langdurige of intensieve blootstelling aan uv-straling kan het risico op oogproblemen vergroten, waaronder:

  • staar
  • pterygium: een groei van het bindvlies over het hoornvlies
  • fotokeratitis, ook wel sneeuwblindheid: een acute, pijnlijke beschadiging van het hoornvlies na intense blootstelling aan uv-straling

Daarnaast zijn er aanwijzingen voor een verband tussen langdurige blootstelling aan zonlicht en leeftijdsgebonden maculadegeneratie.

Wanneer moet je een zonnebril dragen?

Je hoeft niet alleen op een warme en zonnige zomerdag aan een zonnebril te denken. De hoeveelheid uv-straling wordt uitgedrukt in zonkracht, ook wel de UV-index genoemd. De zonkracht hangt niet af van de temperatuur. Ook op een koele voorjaarsdag kan de zonkracht dus al hoog zijn.

Het RIVM adviseert om je huid en ogen te beschermen vanaf zonkracht 3. Draag dan buiten een zonnebril met een goed uv-filter. Een pet of hoed met een brede rand kan extra bescherming geven. Vanaf zonkracht 5 adviseert het RIVM om tussen 12.00 en 15.00 uur zoveel mogelijk uit de zon te blijven.

De zonkracht kan hoger zijn dan je op basis van het weer verwacht. Ook bewolking houdt uv-straling niet volledig tegen. Kijk daarom niet alleen of de zon schijnt, maar controleer de actuele zonkracht.

Bekijk de Zonkrachtwijzer van het RIVM→ 

Wanneer is oogbescherming extra belangrijk?

Op sommige plekken kunnen je ogen extra worden blootgesteld aan uv-straling. Sneeuw, water en zand kunnen uv-straling weerkaatsen. Ook op grotere hoogte is de blootstelling aan uv-straling sterker.

Let daarom extra op goede oogbescherming:

  • tijdens wintersport
  • in de bergen
  • op of aan het water
  • wanneer je langere tijd buiten bent bij een hoge zonkracht

Waar voldoet een goede zonnebril aan?

Een zonnebril hoeft niet duur te zijn om je ogen goed te beschermen. Het belangrijkste is dat de bril voldoende bescherming biedt tegen uv-straling, goed past en prettig kijkt.

Een goede zonnebril doet eigenlijk twee dingen: de glazen beschermen je ogen tegen schadelijke uv-straling én verminderen fel zichtbaar licht. Dat zijn twee verschillende eigenschappen. Een heel donkere zonnebril is daarom niet automatisch een zonnebril met een goed uv-filter.

Let bij het kopen van een zonnebril op de volgende punten:

  • 100% uv-bescherming
    Kies een zonnebril waarop 100% UV of UV400 staat. Deze aanduiding vind je bijvoorbeeld op een sticker op het glas, aan de binnenkant van het pootje of in de informatie die bij de bril wordt geleverd.
  • Een goede pasvorm
    De glazen en het montuur moeten groot genoeg zijn en goed aansluiten. Zo kan zo min mogelijk uv-straling langs de boven-, onder- en zijkant van de bril de ogen bereiken.
  • Een filtercategorie die past bij de omstandigheden
    Naast bescherming tegen onzichtbare uv-straling moet een zonnebril ook het felle licht van de zon verminderen. Daarvoor is de filtercategorie van belang. Deze loopt van 0 tot 4: hoe hoger het getal, hoe minder zichtbaar licht de glazen doorlaten en hoe minder fel het licht voor je ogen aanvoelt. Voor zonnige omstandigheden is categorie 3 meestal geschikt. Categorie 4 is bedoeld voor extreem fel licht, bijvoorbeeld hoog in de bergen, en mag niet worden gebruikt tijdens het autorijden. De filtercategorie zegt niets over de uv-bescherming. Een zeer donkere bril kan dus veel zichtbaar licht tegenhouden, maar toch onvoldoende uv-bescherming bieden als er geen goed uv-filter in zit.
  • Optisch zuivere glazen
    De glazen moeten vrij zijn van vertekeningen, vervormingen en andere onvolkomenheden. Zo kijk je comfortabel door de glazen.
  • Eventueel gepolariseerde glazen
    Gepolariseerde glazen verminderen vooral horizontale schitteringen, zoals de weerkaatsing van zonlicht op water, sneeuw of een nat wegdek. Daardoor heb je minder last van schittering en kan het kijken comfortabeler zijn. Polarisatie zorgt op zichzelf niet voor betere bescherming tegen uv-straling. Gepolariseerde glazen kunnen soms ook een nadeel hebben: bepaalde beeldschermen, zoals die van een smartphone, navigatiesysteem of dashboard, kunnen vanuit sommige kijkhoeken donkerder of minder goed leesbaar zijn.

Beschermen een gewone bril en contactlenzen ook tegen uv-straling?

Sommige blanke brillenglazen hebben een uv-filter en kunnen daardoor uv-straling tegenhouden. Vraag bij twijfel aan je opticien welke uv-bescherming jouw brillenglazen bieden.

Ook meekleurende brillenglazen, ook wel fotochromatische glazen genoemd, kunnen uv-bescherming bieden. Deze glazen worden onder invloed van zonlicht buiten donkerder en worden binnen weer lichter. Hoe donker de glazen kleuren, zegt niet hoeveel uv-bescherming ze bieden. Controleer daarom ook bij meekleurende glazen of ze voldoende bescherming bieden tegen uv-straling. Houd er rekening mee dat veel meekleurende glazen achter de autoruit minder donker worden, omdat autoruiten een groot deel van de uv-straling tegenhouden.

Ook sommige contactlenzen hebben een uv-filter. Deze kunnen extra bescherming bieden, maar bedekken niet het hele oog en de huid rondom het oog. Contactlenzen met een uv-filter zijn daarom geen vervanging voor een goede zonnebril. Een zonnebril die groot genoeg is en goed aansluit, beschermt een groter gebied rond de ogen en vermindert bovendien fel licht en verblinding.

Bescherm kinderogen extra goed

Kinderogen zijn extra gevoelig voor uv-straling. Hun pupillen zijn groter en hun ooglens bevat minder beschermend pigment dan die van volwassenen. Daardoor kan meer uv-straling het oog binnendringen. Goede oogbescherming is daarom juist voor kinderen belangrijk.

Laat kinderen vanaf zonkracht 3 een goede zonnebril met uv-filter dragen. Combineer deze waar mogelijk met een pet of hoed met een brede rand. Voor baby’s en jonge kinderen is schaduw extra belangrijk. Het RIVM adviseert om kinderen tot twee jaar uit de directe zon te houden.

Ontvang de brochure ‘Tips voor gezonde ogen’

Houd je ogen gezond met onze gratis brochure vol praktische tips en voedingsadvies.

Omslag van de brochure Tips voor gezonde ogen