Informatieportaal

Wat is bijziendheid?

Bij bijziendheid zie je dichtbij meestal scherp, maar in de verte wazig. Je merkt dit bijvoorbeeld bij het kijken naar verkeersborden, ondertitels op televisie of gezichten op afstand.

Bijziendheid wordt ook wel myopie genoemd. Het is geen oogziekte, maar een brilafwijking.

Langere oogbol

Om scherp te zien, moeten lichtstralen precies op het netvlies vallen. Het netvlies ligt achter in het oog en vangt de lichtstralen op die het oog binnenkomen.

Bij bijziendheid is het oog meestal te lang. Daardoor komen lichtstralen niet precies op het netvlies samen, maar ervoor. Op het netvlies ontstaat dan een wazig beeld.
Een bril of contactlenzen met een minsterkte zorgen ervoor dat lichtstralen weer op het netvlies samenkomen. Daardoor kun je in de verte scherper zien.

Zo’n lange oogbol staat onder meer spanning, wat schade kan geven aan verschillende onderdelen van het oog. Hoe langer de oogbol, vaak hoe hoger de minsterkte en hoe hoger het risico op oogaandoeningen. Deze risico’s verdwijnen niet door een bril, contactlenzen, laserbehandeling of lensoperatie. Die behandelingen kunnen het zicht corrigeren, maar maken een lang oog niet korter. Het verhoogde risico op oogaandoeningen blijft dus aanwezig.

Risico op oogaandoeningen

Vooral mensen met hoge bijziendheid (-6.00 en sterker) lopen een aanzienlijk risico, omdat hun oog vaak langer is dan gemiddeld. Van alle mensen met hoge bijziendheid wordt 1 op de 3 later in het leven (40+) slechtziend of mogelijk zelfs blind als gevolg. Maar ook mensen met matige bijziendheid (-3.00 tot -6.00) hebben al een duidelijk verhoogd risico op oogaandoeningen.

De meest voorkomende oorzaken van slechtziendheid als gevolg van bijziendheid zijn glaucoom, netvliesloslating en afwijkingen van de macula. Hiervan is myope maculadegeneratie de belangrijkste. Ook staar komt bij mensen met bijziendheid vaker en meestal al op jongere leeftijd voor.

Lees meer over bijziendheid bij volwssenen→

Handelen bij acute klachten

Voor mensen met bijziendheid is het belangrijk om te weten dat ze risico lopen, zeker naarmate ze ouder worden. Wanneer iemand acuut klachten ervaart, doet die er goed aan om direct contact op te nemen met de huisarts of een optometrist.

Mogelijk acute klachten als gevolg van bijziendheid kunnen zijn:

• veel nieuwe slierten of vlekken in beeld
• lichtflitsen
• schaduw of ‘gordijn’ in beeld
• vaste vlek(ken) middenin beeld
• vaste vlek aan de rand
• beeld dat wegvalt
• vervormd beeld
• plots wazig zicht dat aanhoudt
• smaller beeld.

Vlekjes zien bij bijziendheid

In je oogbol bevindt zich glasvocht. Naarmate je ouder wordt, kunnen daarin klontjes en sliertjes ontstaan die je ziet als zwevende, donkere vlekjes. Dit wordt mouches volantes of floaters genoemd. Vaak zijn ze onschuldig, maar soms is het een symptoom van een oogaandoening.

Mensen met bijziendheid ervaren dit soort vlekjes vaak. Echter, zie je plotseling veel nieuwe mouches volantes, zijn ze groter geworden, of gaat het gepaard met lichtflitsen? Raadpleeg dan direct je huisarts of een optometrist. Mogelijk is er sprake van een glasvochtloslating, maar er kan ook schade aan het netvlies zijn ontstaan, zoals een netvliesloslating.

Preventieve oogcontrole

Wanneer je ouder wordt of matig tot hoge bijziendheid hebt, is het verstandig je ooggezondheid preventief te laten controleren door een optometrist.
Wil je weten waar in jouw regio een optometrist werkt? Klik dan hier.

Bijziendheid kan erfelijk bepaald zijn

Bijziendheid kan erfelijk zijn. Ben je bijziend en heb je biologische kinderen, dan hebben zij mogelijk een hogere kans om ook bijziend te worden. Toch betekent erfelijke aanleg niet dat je niets kunt doen. Uit onderzoek blijkt dat leefstijl ook bij kinderen met aanleg voor bijziendheid belangrijk is. Veel dichtbij kijken en weinig buiten zijn versterken het effect van erfelijke aanleg (bron: Generation R-studie).

Op kinderleeftijd kun je de kans op bijziendheid verkleinen met de 20-20-2 regel: na 20 minuten dichtbij kijken, minstens 20 seconden in de verte kijken en minimaal twee uur per dag naar buiten.

Is een kind al bijziend? Dan blijft deze regel belangrijk om verdere toename zoveel mogelijk te beperken. Mogelijk is ook myopiemanagement gewenst. Myopiemanagement bestaat uit verschillende maatregelen om de groei van het oog af te remmen. Hoe minder ver het oog doorgroeit, hoe lager de minsterkte vaak blijft. Dat verkleint de kans op ernstige oogproblemen later. Deze maatregelen worden toegepast als er sprake is van progressieve myopie, dat betekend dat het oog sneller groeit dan passend bij de leeftijd.

Specialisten en ervaringsdeskundige aan het woord

“Meer dan de helft van de mensen met hoge bijziendheid is niet goed voorgelicht over de risico’s. Als mensen niet weten op welke symptomen ze moeten letten, kan dat enorme gevolgen hebben voor het zicht.”

Drs. Monica Ravenstijn, VU Amsterdam — Lees het verhaal

“Hoge myopie werd lang afgedaan als iets wat simpelweg met een goede bril opgelost kon worden. Inmiddels weten we dat er grote risico’s zijn op complicaties.”

Prof. dr. Caroline Klaver, Erasmus MC & Radboudumc — Lees het verhaal

“Als ik er sneller bij was geweest, had ik vervelende complicaties kunnen voorkomen.”

Ervaringsdeskundige Anton — Lees het verhaal

Deze informatie wordt je aangeboden in samenwerking met de Oogvereniging en is onderdeel van de landelijke campagne. Het initiatief wordt ondersteund door de NUVO en de NVVO.