Tips & adviezen over schermtijd

Tips & adviezen over schermtijd
Illustratie: Oogje kijkt op zijn mobiel

Schermen horen bij het dagelijks leven van kinderen. Ze gebruiken ze voor school, spel, contact en ontspanning. Dat hoeft niet erg te zijn, maar lang achter elkaar dichtbij kijken is belastend voor kinderogen.

Het Oogfonds helpt ouders om gezonde kijkgewoonten makkelijker te maken. Met deze tips kun je thuis direct aan de slag. Begin klein, kies wat bij jullie gezin past en maak er samen een gewoonte van.

Snel starten? Doe dit vandaag

Wil je meteen beginnen? Start dan met deze drie afspraken:

  • gebruik de
  • houd schermen en boeken op armlengte afstand
  • plan elke dag buitentijd in

De 20-20-2-regel betekent:

  • na 20 minuten dichtbij kijken
  • 20 seconden in de verte kijken
  • minimaal twee uur per dag naar buiten

Dichtbij kijken is meer dan schermgebruik. Het gaat ook om lezen, tekenen, schrijven, huiswerk maken, puzzelen of gamen op een scherm dat je vasthoudt.

Tip 1: maak de 20-20-2-regel zichtbaar

Kinderen onthouden een regel beter als ze hem vaak zien. Plak de 20-20-2-sticker op een plek waar je kind veel dichtbij kijkt. Bijvoorbeeld bij de eettafel, het bureau, op de tablet of de computer. Liever geen sticker? Gebruik dan de boekenlegger.

Gebruik eventueel een timer, kookwekker of telefoonwekker om na 20 minuten dichtbij kijken even te pauzeren. Kijk samen minstens 20 seconden in de verte. Bijvoorbeeld uit het raam, naar een boom, wolk of lantaarnpaal. Maak het kort en simpel. Het hoeft geen grote onderbreking te zijn. Even wegkijken telt al.

Tip 2: zet schermen op afstand

Hoe kleiner het scherm, hoe dichterbij kinderen het vaak houden. Een telefoon of tablet wordt sneller vlak voor het gezicht gehouden dan een televisie of computerscherm.

Spreek daarom af:

  • houd een telefoon, tablet of boek op armlengte afstand
  • plaats een tablet liever op tafel dan vlak voor het gezicht
  • kies vaker voor een groter scherm op afstand
  • laat je kind niet liggend met een scherm vlak voor het gezicht kijken
  • plak eventueel een lijntje met tape op tafel en plaats het scherm daar achter

Gamen of filmpjes kijken op een televisie op afstand is minder belastend voor de ogen dan kijken naar een telefoon of tablet.

Tip 3: maak duidelijke afspraken over schermtijd

Duidelijke afspraken geven rust. Maak samen afspraken over wanneer schermen wel en niet gebruikt worden. Schrijf ze op of hang ze zichtbaar op. Zo wordt schermtijd geen schermstrijd.

Denk aan afspraken zoals:

  • geen scherm tijdens het eten
  • eerst buiten spelen, daarna schermtijd
  • geen scherm vlak voor het slapen
  • schermen gaan niet mee naar de slaapkamer
  • na 20 minuten dichtbij kijken even pauze voor de ogen

Bespreek de afspraken ook met opa, oma, de oppas of andere mensen die vaak voor je kind zorgen. Zo krijgt je kind op verschillende plekken dezelfde boodschap.

Praat ook eens met andere ouders over schermtijd. Dat helpt om ervaringen te delen en samen goede ideeën op te doen.

Tip 4: weet hoeveel schermtijd verantwoord is

Gezond schermgebruik gaat niet alleen over tijd. Het gaat ook om wat je kind doet, waarom je kind een scherm gebruikt, met wie en hoe je je kind begeleidt.

De Richtlijn Gezond Schermgebruik 2025 geeft maximale schermtijden per leeftijd. Zie deze tijden als richtlijn, niet als doel. Minder schermtijd en meer buitentijd blijft beter voor de ogen en de ontwikkeling van je kind.

  • nul tot twee jaar: geen schermgebruik
  • twee tot vier jaar: maximaal 30 minuten per dag
  • vier tot acht jaar: maximaal één uur per dag
  • acht tot tien jaar: maximaal anderhalf uur per dag
  • tien tot 12 jaar: maximaal twee uur per dag
  • vanaf 12 jaar: maximaal drie uur per dag

Heeft je kind op school veel dichtbij gekeken, bijvoorbeeld op een tablet of in boeken? Kies thuis dan vaker voor buitenspelen of een activiteit zonder scherm.

Tip 5: gebruik handige instellingen

Veel apparaten hebben instellingen die kunnen helpen om schermgebruik te begrenzen. Denk aan schermtijd, ouderlijk toezicht of een kindermodus.

Je kunt bijvoorbeeld:

  • een timer instellen voor schermtijd
  • apps tijdelijk blokkeren
  • vaste schermvrije momenten instellen
  • meldingen uitzetten
  • controleren hoeveel tijd je kind op een scherm zit

Op sommige apparaten kun je ook een waarschuwing instellen als het scherm te dicht bij het gezicht wordt gehouden. Dat kan helpen om meer afstand te bewaren.

Tip 6: plan buitentijd in

Daglicht helpt het oog gezond te groeien. Daarom is buiten zijn belangrijk voor kinderogen.

Het Oogfonds en oogzorgprofessionals adviseren: minimaal twee uur per dag naar buiten. Dat hoeft niet twee uur achter elkaar. Verspreid over de dag mag ook. Lees ook meer over de 20-20-2-regel.

Buitentijd kan bijvoorbeeld zijn:

  • lopend of fietsend naar school
  • buitenspelen na school
  • wandelen met het gezin
  • de hond uitlaten, of die van de buren
  • kiezen voor een buitensport
  • spelen in de tuin, op het plein of in het park
  • buiten afspreken met vriendjes of vriendinnetjes
  • Op het balkon of in de tuin lunchen

Lukt het een dagje niet? Dan kun je op een andere dag extra naar buiten. Alle tijd buiten is winst. Gemiddeld twee uur per dag of meer werkt het beste.

Tip 7: bedenk vooraf schermvrije alternatieven

Op drukke momenten, of op momenten dat je kind zichzelf moet vermaken, is een scherm soms verleidelijk. Dat is begrijpelijk. Het helpt om vooraf alvast alternatieven te bedenken.

Maak bijvoorbeeld samen een lijstje met dingen die je kind kan doen zonder scherm:

  • buitenspelen
  • tekenen of knutselen
  • bouwen met blokken
  • lezen of voorlezen
  • muziek luisteren
  • helpen met koken
  • een bordspel of kaartspel
  • een hut bouwen
  • stoepkrijten
  • een speurtocht in huis of buiten
  • een luisterverhaal luisteren
  • dansen op muziek

Laat je kind meedenken. Als kinderen zelf ideeën aandragen, is de kans groter dat ze meedoen.

Tip 8: gebruik een scherm bewust

Een scherm kan handig zijn. Bijvoorbeeld op een druk moment, tijdens het koken of als je kind even rust nodig heeft. Maar rust in huis betekent niet altijd dat je kind zelf ook tot rust komt.

Vraag jezelf daarom af:

  • waarom zet ik nu een scherm aan?
  • hoe lang mag mijn kind kijken of spelen?
  • wat gaat mijn kind daarna doen?
  • is er ook een alternatief zonder scherm?

Zo wordt schermtijd een bewuste keuze in plaats van iets dat vanzelf gebeurt.

Tip 9: maak schermtijd samen leuker én gezonder

Schermtijd hoeft niet altijd alleen. Kijk of speel af en toe samen. Dan zie je wat je kind doet en kun je makkelijker afspraken maken.

Stel vragen zoals:

  • wat kijk je?
  • wat vind je hier leuk aan?
  • hoe lang wil je nog kijken?
  • wat gaan we daarna doen?
  • zullen we straks samen naar buiten?

Je kunt schermtijd ook koppelen aan iets actiefs. Dans mee met muziek, teken iets na uit een filmpje of speel een verhaal na. Zo blijft je kind niet alleen stil en dichtbij naar een scherm kijken.

Tip 10: geef zelf het goede voorbeeld

Kinderen doen vaak na wat volwassenen doen. Leg daarom zelf ook af en toe je telefoon weg. Bijvoorbeeld tijdens het eten, tijdens het voorlezen of als je kind iets vertelt.

Je hoeft het niet perfect te doen. Benoem gewoon wat je doet:

“Ik leg mijn telefoon even weg, want mijn ogen hebben pauze nodig.”

Zo leert je kind dat pauze nemen normaal is.

Tip 11: minder schermtijd helpt echt

Minder schermtijd en meer buitentijd is niet alleen goed voor de ogen. Het helpt kinderen ook om meer te bewegen, beter tot rust te komen en op andere manieren te spelen, leren en ontdekken.

Onderzoek laat zien dat kinderen die langer op digitale schermen kijken vaker bijziend zijn of worden. Dat betekent niet dat je kind nooit op een scherm mag. Het laat vooral zien waarom pauzes, afstand en buitentijd zo belangrijk zijn. Gebruik daarom de 20-20-2-regel en wissel schermtijd af met spelen, bewegen, creatief bezig zijn, slaap en rust. Zo ontstaat er meer balans in de dag. Dat is goed voor gezonde ogen én voor de brede ontwikkeling van je kind.

Onderzoek laat zien dat elk extra uur schermtijd per dag samenhing met 21% hogere kans op bijziendheid (bron: JAMA Network Open).

Tip 12: let op signalen van bijziendheid

Kinderen merken niet altijd zelf dat ze minder goed zien. Soms denken ze dat hun zicht normaal is. Let daarom op signalen zoals:

Illustratie: Oogje houd het boek vlak voor zijn oog.

  • knijpen met de ogen
  • dichter bij de televisie of het scherm gaan zitten
  • moeite met het schoolbord
  • een boek of tablet dicht bij het gezicht houden
  • hoofdpijn of vermoeide ogen na school
  • veel knipperen
  • vaak in de ogen wrijven
  • wazig zien in de verte

Twijfel je of je kind goed ziet? Laat het zicht dan controleren.

Tip 13: weet wat je kunt doen als je kind al bijziend is

Is je kind al bijziend? Dan blijven gezonde kijkgewoonten belangrijk. De 20-20-2-regel helpt om dichtbij kijken af te wisselen met pauzes en genoeg buitentijd.

Zorg ook dat je kind de juiste bril of contactlenzen draagt en laat de ogen regelmatig controleren. Vraag bij de controle of de bijziendheid stabiel is of toeneemt.

Neemt de minsterkte toe of groeit het oog te snel? Dan kan er sprake zijn van progressieve myopie. Dat betekent dat de bijziendheid te snel toeneemt. In dat geval kan myopiemanagement worden overwogen. Dit zijn maatregelen die bedoeld zijn om de toename van bijziendheid en de groei van het oog af te remmen.

 

Wil je weten welke maatregelen er genomen kunnen worden? Lees dan verder op de pagina bijziendheid bij kinderen, bij het onderdeel behandeling en myopiemanagement.

Tip 14: vraag de ouderbrochure aan

Wil je de belangrijkste informatie rustig nalezen? Vraag dan de ouderbrochure Bijziendheid bij kinderen aan. In deze brochure lees je wat bijziendheid is, waarom vroeg beginnen belangrijk is en wat je als ouder kunt doen.

Vraag de brochure aan →

Tip 15: luister naar podcast OverZien

Wil je meer weten over schermgebruik en bijziendheid bij kinderen? Luister dan naar OverZien, de podcast van het Oogfonds. In deze podcast hoor je meer over bijziendheid, schermgebruik en wat je als ouder kunt doen. De podcast is te beluisteren via alle gangbare podcastkanalen.

Tip 16: gebruik Oogje als hulp bij de 20-20-2-regel

Gezonde kijkgewoonten aanleren wordt makkelijker met Oogje. Deze app helpt kinderen spelenderwijs om de 20-20-2-regel te volgen en vaker naar buiten te gaan. Goed kijkgedrag wordt beloond.

Oogje is na de zomer 2026 beschikbaar voor iOS en Android. Houd onze kanalen in de gaten en wees één van de eerste die ermee aan de slag gaat.

Klein beginnen werkt ook!

Je hoeft niet alles in één keer te veranderen. Kies één tip en probeer die uit. Bijvoorbeeld: elke dag na school eerst naar buiten, of na 20 minuten schermtijd samen uit het raam kijken. Elke pauze helpt. Elke keer naar buiten telt. En elke gezonde gewoonte die je kind jong leert, kan later verschil maken.

Ontvang de gratis brochure over Bijziendheid bij kinderen

In de gratis brochure vind je informatie over het ontstaan, de behandeling en de preventie van Bijziendheid bij kinderen.

Omslag van de brochure Bijziendheid bij kinderen