Oogfonds Schooltour

De Oogfonds Schooltour is een initiatief van het Oogfonds om bijziendheid bij kinderen eerder te signaleren en waar mogelijk te helpen voorkomen of afremmen. Vanaf het najaar van 2026 bezoeken we met speciale bussen basisscholen verspreid over Nederland.

De Schooltour combineert oogmetingen bij kinderen uit groep 5 met voorlichting over gezonde kijkgewoonten en wetenschappelijk onderzoek. Onze ambitie is om de komende jaren circa 50.000 kinderen te meten.

Steeds meer kinderen worden bijziend. Bijziendheid betekent dat je dichtbij scherp ziet, maar in de verte wazig. Een bril of contactlenzen kunnen het zicht corrigeren, maar veranderen niets aan de lengte van het oog. Een bijziend oog is meestal langer dan gemiddeld. Vooral bij sterke bijziendheid neemt daardoor op latere leeftijd het risico op ernstige oogproblemen toe.

Bijziendheid ontstaat vaak tijdens de jeugd en kan toenemen zolang het oog groeit. Erfelijke aanleg speelt een rol, maar ook leefstijl heeft invloed. Veel en lang achter elkaar dichtbij kijken en vooral weinig buiten zijn, zijn belangrijke factoren. Daarom willen we juist tijdens de kinderjaren aandacht besteden aan gezonde ogen.

Aan de Oogfonds Schooltour is het Bright Eyes-onderzoek van het Erasmus MC gekoppeld. Voor dit wetenschappelijk onderzoek is het belangrijk dat de deelnemende scholen samen voldoende variatie bieden voor de onderzoeksgegevens. Daarom werken het Oogfonds en Erasmus MC met een selectie van basisscholen verspreid over Nederland.

Veel van deze scholen worden door ons actief benaderd. Is jouw school enthousiast over de Schooltour? Laat het ons dan vooral weten. We kijken dan of de school binnen de selectie voor het onderzoek valt en of deelname mogelijk is. Interesse doorgeven betekent dus niet automatisch dat de Schooltour naar de school kan komen.

Tijdens een bezoek meten we, met toestemming van ouders, de ogen van kinderen uit groep 5. Daarnaast geven we kinderen voorlichting over gezonde ogen, bijziendheid en gezonde kijkgewoonten. Afhankelijk van het programma kunnen ook andere groepen, ouders en leerkrachten worden geïnformeerd en organiseren we activiteiten rond buiten zijn en gezonde ogen. De precieze invulling van een bezoek stemmen we vooraf af met de school.

Groep 5 is bewust gekozen voor het onderzoek. Kinderen van deze leeftijd zijn nog jong genoeg om bijziendheid vroeg te signaleren en de kans op verdere toename te verkleinen. Tegelijkertijd zijn ze oud genoeg om goed mee te doen aan de oogmetingen en te begrijpen wat zij zelf kunnen doen voor gezonde ogen. Als verder onderzoek nodig is, kunnen zij worden doorverwezen naar een optometrist in de buurt.

Ja. Een kind doet alleen mee aan de oogmeting en het wetenschappelijk onderzoek wanneer een ouder of voogd daarvoor vooraf toestemming heeft gegeven.

Tijdens de Schooltour meten we op een eenvoudige en pijnloze manier de ogen van de kinderen. We kijken onder andere naar hoe scherp een kind ziet en meten de lengte van de oogbol. Ook voeren we een automatische meting van de oogsterkte uit en maken we een netvliesfoto. Als een kind al een bril draagt, kunnen we ook de huidige brilsterkte meten. De oogmetingen zijn bedoeld om mogelijke zichtproblemen te signaleren. Als daar aanleiding toe is, kan uitgebreider oogonderzoek worden geadviseerd.

Als verder oogonderzoek nodig is, ontvangen ouders daarover bericht. We leggen duidelijk uit wat de uitslag betekent, wat de vervolgstappen zijn en waar zij terechtkunnen. Zo maken we het zo makkelijk mogelijk om daadwerkelijk in actie te komen.
Is een bril nodig, maar kunnen ouders die niet betalen? Dan wijzen we waar mogelijk op financiële ondersteuning, bijvoorbeeld via het Jeugdeducatiefonds of Kinderhulp. Zo willen we voorkomen dat geld een belemmering is voor goed zicht.

Bright Eyes is het wetenschappelijk onderzoek van het Erasmus MC dat gekoppeld is aan de Oogfonds Schooltour.
Met toestemming van ouders kunnen gegevens uit de oogmetingen worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Door op grote schaal te meten, willen onderzoekers meer inzicht krijgen in bijziendheid onder kinderen in Nederland. Bijvoorbeeld hoe vaak bijziendheid voorkomt en of er verschillen zijn tussen groepen kinderen en verschillende delen van Nederland.

We weten dat bijziendheid onder jongere generaties veel voorkomt, maar er is nog veel te leren over bijziendheid bij basisschoolkinderen in Nederland.
De gegevens uit de Schooltour kunnen helpen om meer inzicht te krijgen in hoe vaak bijziendheid voorkomt, in welke mate en in mogelijke verschillen tussen groepen kinderen en regio’s. Die kennis kan helpen om de aanpak van bijziendheid bij kinderen verder te verbeteren.
Een bredere ambitie is om met het onderzoek meer inzicht te krijgen in de noodzaak van een extra officiële oogmeting op de basisschool via de jeugdgezondheidszorg.

De 20-20-2-regel helpt kinderen om gezonde kijkgewoonten toe te passen:

20 minuten dichtbij gekeken?
Kijk dan minstens 20 seconden in de verte.
En ga iedere dag minstens 2 uur naar buiten.

Lezen, schrijven, tekenen en werken op een scherm horen bij het dagelijks leven. Het gaat om een gezonde balans: niet te lang achter elkaar dichtbij kijken en voldoende tijd buiten doorbrengen.

Deelname aan de Oogfonds Schooltour kost de school niets. Het Oogfonds zet zich in om blindheid en slechtziendheid als gevolg van oogziektes te voorkomen. Met de Schooltour investeren we in gezonde ogen op de lange termijn.

We vragen de school vooral om te helpen bij de praktische voorbereiding en organisatie. Denk aan het informeren van ouders, het onder de aandacht brengen van de toestemmingsvraag, het beschikbaar stellen van een geschikte ruimte voor de oogmetingen en het afstemmen van het programma.

We bespreken vooraf met iedere deelnemende school wat er precies nodig is. Zo proberen we het bezoek goed te laten aansluiten op de schooldag en de school zo veel mogelijk te ontzorgen.

Ja. Toestemming van ouders is nodig voor de oogmeting en deelname aan het wetenschappelijk onderzoek. De voorlichting en andere activiteiten van de Oogfonds Schooltour staan daar los van. Zo kunnen ook kinderen die niet worden gemeten leren over gezonde ogen en de 20-20-2-regel.

Zeker. Ook zonder bezoek van de Schooltour kan iedere basisschool met gezonde kinderogen aan de slag.

Het Oogfonds heeft het gratis lespakket Gezonde ogen in de klas voor groep 1 tot en met 5. Daarmee kunnen leerkrachten zelf op een leuke en begrijpelijke manier aandacht besteden aan gezonde ogen en de 20-20-2-regel.

Heb je als school of ouder een vraag die hier niet tussen staat? Neem dan gerust contact met ons op.

E-mail: schooltour@oogfonds.nl
Telefoon: 030 29 66 999