Keratoconus

In een vroeg stadium kan het zicht vaak worden verbeterd met een bril of zachte contactlenzen. Als de vorm van het hoornvlies verder verandert, werken deze hulpmiddelen vaak niet meer voldoende. In dat geval kunnen speciale contactlenzen nodig zijn die beter aansluiten op de vervormde vorm van het hoornvlies.

Er zijn verschillende soorten contactlenzen die gebruikt kunnen worden bij keratoconus:

• Vormstabiele (harde) contactlenzen
  Dit zijn kleine of grotere harde lenzen die veel zuurstof doorlaten. Ze zorgen voor een glad optisch oppervlak, waardoor het zicht verbetert. Het kan even duren voordat je eraan gewend bent. Soms wordt een zachte lens onder de harde lens gedragen (Piggy-back system) om het draagcomfort te verbeteren.
• Hybride contactlenzen
  Deze lenzen hebben een harde kern met een zachte rand. De zachte rand zorgt voor meer comfort, terwijl de harde kern het zicht verbetert.
• Scleralenzen
  Dit zijn grotere harde lenzen die rusten op het oogwit (de sclera). Ze worden vaak gebruikt als andere lenzen niet goed passen of niet goed worden verdragen. Doordat ze minder op het gevoelige hoornvlies drukken, zijn ze vaak comfortabeler. Een nieuwere versie is de mini scleralens. Deze werkt hetzelfde, maar het in- en uitzetten gaat wat makkelijker.
• Zachte contactlenzen
  Bij lichte keratoconus of als andere lenzen niet goed verdragen worden, kunnen speciale zachte lenzen een oplossing zijn.

Welke lens het meest geschikt is, verschilt per persoon en wordt samen met de oogarts of contactlensspecialist bepaald.

Als de keratoconus verergert, kan een behandeling met crosslinking worden overwogen. Bij deze behandeling wordt het hoornvlies behandeld met oogdruppels met vitamine B2 (riboflavine) en vervolgens belicht met UV-A-licht. Hierdoor wordt het hoornvlies steviger, waardoor de kegelvorming kan worden afgeremd en verdere vervorming wordt beperkt.

De behandeling gebeurt meestal onder plaatselijke verdoving met oogdruppels. Na de behandeling kan het oog tijdelijk gevoelig zijn voor licht en wat geïrriteerd aanvoelen.

Crosslinking is bedoeld om de ziekte te stabiliseren en niet om het zicht te verbeteren. De behandeling wordt vooral toegepast als de keratoconus nog niet te ver gevorderd is en het hoornvlies nog voldoende dik is.

Als contactlenzen niet meer voldoende helpen of niet goed verdragen worden, zijn er verschillende operatieve mogelijkheden. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van de situatie en wordt door de oogarts bepaald.

• Ringsegmenten (Intacs)
  Kleine halve ringetjes worden in het hoornvlies geplaatst om de vorm te verbeteren en het zicht te ondersteunen.
• Implantlens
  In sommige gevallen wordt een kunstlens in het oog geplaatst om het zicht te verbeteren. Deze behandeling is alleen geschikt in specifieke situaties.
• Hoornvliestransplantatie
  Als de keratoconus vergevorderd is, kan een hoornvliestransplantatie nodig zijn. Dit gebeurt bijvoorbeeld als het zicht met contactlenzen niet meer voldoende te verbeteren is of als er littekenvorming in het hoornvlies is ontstaan. Ongeveer 20% van de mensen met keratoconus heeft uiteindelijk een hoornvliestransplantatie nodig (bron: oogartsen.nl).Bij een hoornvliestransplantatie kan een deel van het hoornvlies worden vervangen (lamellaire transplantatie, ook wel DALK genoemd) of het hele hoornvlies. Hoornvliestransplantaties zijn over het algemeen succesvol bij keratoconus, met een slagingskans van meer dan 90%. Het herstel na de operatie duurt vaak lang, meestal enkele maanden tot een jaar of langer. Ook na een transplantatie zijn soms nog contactlenzen nodig om het zicht zo goed mogelijk te krijgen.

Heb je klachten die kunnen passen bij keratoconus, zoals wazig of vervormd zien? Laat je ogen dan controleren.

Daarnaast is het belangrijk om:

• niet in je ogen te wrijven, vooral als je keratoconus hebt of vermoedt
• klachten van allergie goed te behandelen, om jeuk en wrijven in de ogen te verminderen
• regelmatig controles te laten doen

Zo kan de aandoening goed gevolgd worden en kan op tijd worden ingegrepen als dat nodig is.