Meer dan 3% van de Nederlanders heeft moeite met zien. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van Amsterdam UMC, dat mede mogelijk is gemaakt door het Oogfonds. Het gaat daarbij niet alleen om mensen die blind of slechtziend zijn, maar ook om mensen die aangeven problemen te hebben met zien.
Voor het eerst een compleet beeld
Voor het eerst is er een duidelijk beeld van hoeveel mensen in Nederland moeite hebben met zien. Onderzoekers analyseerden gegevens van ruim 1,8 miljoen Nederlanders. Daarmee is dit het meest complete overzicht tot nu toe. “Tot nu toe gebruikten we vaak cijfers uit andere landen of oude schattingen,” vertelt onderzoeker Ellen Elsman van het Amsterdam UMC. “Nu weten we eindelijk beter hoe het in Nederland zit.”
Opvallend is dat de cijfers sterk uiteenlopen. Op basis van vragenlijsten geeft meer dan 3% van de mensen aan problemen te hebben met zien, honderdduizenden mensen in totaal. Medische metingen laten een veel lager percentage zien, ongeveer 0,3%. Hoe kan dat verschil zo groot zijn?
“We hebben op twee manieren gekeken,” legt Elsman uit. “Met gegevens waarbij mensen gevraagd werd hoe goed ze zien in het dagelijks leven, en met medische gegevens.” Bij die metingen wordt het zicht vaak zo goed mogelijk gecorrigeerd, bijvoorbeeld met een bril. In het dagelijks leven is dat niet altijd zo. “Het verschil is opvallend,” zegt Elsman. “En laat zien dat veel mensen wel problemen hebben, maar mogelijk niet altijd de juiste hulp krijgen.”
Grote impact op het dagelijks leven
Moeite hebben met zien kan ingrijpende gevolgen hebben. Mensen hebben dan bijvoorbeeld moeite met het lezen van een krantentekst en het herkennen van gezichten op afstand. Andere activiteiten worden dan ook lastig.
Dat heeft invloed op hoe zelfstandig iemand kan leven. Bovendien kan het leiden tot gevoelens van onzekerheid, angst of somberheid. Zien speelt dus een grote rol in het leven van alledag.
Aantal mensen met zichtproblemen groeit
Het onderzoek toont ook dat het aantal mensen met een visuele beperking de komende jaren zal toenemen. “Dat komt vooral doordat de bevolking ouder wordt en groeit,” vertelt Elsman. “Hoe ouder iemand is, hoe groter de kans op zichtproblemen.” Naar verwachting stijgt het aantal mensen met een visuele beperking richting 2050 flink. “Het is belangrijk dat de oogzorg, die al flink onder druk staat, daarop inspeelt.”
Veel problemen zijn te voorkomen
Tegelijkertijd is er ook een hoopvolle boodschap. Een deel van de zichtproblemen lijkt te voorkomen of te verminderen. Het grote verschil tussen wat mensen zelf ervaren en wat er medisch wordt gemeten, wijst erop dat mensen niet altijd de juiste correctie hebben of te lang doorlopen met klachten. “Daar ligt echt een kans,” zegt Elsman. “Met betere toegang tot oogzorg en tijdige controle kunnen we veel problemen eerder signaleren en aanpakken.”
Meer onderzoek is hard nodig
Het is nog niet precies duidelijk welke oogaandoeningen het vaakst voorkomen en hoe die zich ontwikkelen. Ook is meer onderzoek nodig naar de impact van slecht zien en hoe mensen beter ondersteund kunnen worden. “Juist daarom is onderzoek zo belangrijk,” benadrukt Elsman. “Dankzij studies zoals deze krijgen we beter inzicht in hoe groot de problemen zijn en kunnen we werken aan oplossingen.”
“De cijfers laten zien dat zichtverlies iedereen kan treffen,” vervolgt ze. “Het verliezen van je zicht heeft enorme gevolgen. Daarom is het enorm belangrijk dat we blijven investeren in onderzoek, om zichtproblemen te voorkomen, beter te behandelen en mensen zo lang mogelijk zelfstandig te laten leven.”
